THEPOWERGAME
![Ο Γουόρεν Μπάφετ της Berkshire © EPA/JAGADEESH NV](https://www.powergame.gr/wp-content/uploads/2024/07/Buffett-Berkshire.jpg)
Το δώρο γενεθλίων του Warren Buffett έφτασε νωρίς φέτος. Στις 28 Αυγούστου, δύο ημέρες πριν ο αγαπημένος παππούς της America Inc γίνει 94 ετών, ο όμιλός του, η Berkshire Hathaway, έφτασε σε χρηματιστηριακή αξία το 1 τρισ. δολάρια και έγινε μόλις η όγδοη αμερικανική εταιρεία που κατέχει αυτόν τον τίτλο, ενώ, ως παιδί της καρδιάς της Νεμπράσκα, η πρώτη που δεν προέκυψε από την τεχνολογική σκηνή της Δυτικής Ακτής. Οι μετοχές της κατηγορίας Α αλλάζουν τώρα χέρια για 715.000 δολάρια, 55.000 φορές περισσότερο απ’ ό,τι άξιζαν όταν ο κ. Buffett πήρε τον έλεγχο ενός προβληματικού κλωστοϋφαντουργείου το 1965. Σε αυτό το διάστημα η συνολική απόδοση, συμπεριλαμβανομένων των μερισμάτων, του δείκτη S&P 500 των μεγαλύτερων αμερικανικών επιχειρήσεων αυξήθηκε μόλις 400 φορές. Όταν οι μακροχρόνιοι μέτοχοι της Berkshire εύχονται στον κ. Buffett χρόνια πολλά, η συνήθης παραδοσιακή απάντησή του θα μπορούσε να είναι: «Και στα δικά σας».
Μέσα σε όλους αυτούς τους πανηγυρισμούς, όμως, σκεφτείτε και εκείνους που τοποθέτησαν πιο πρόσφατα τις οικονομίες τους σε μετοχές της Berkshire. Αν είχατε ξοδέψει 200.000 δολάρια σε κάποια από αυτές πριν από δέκα χρόνια, θα είχατε υπερτριπλασιάσει τα χρήματά σας. Η επένδυσή σας θα ήταν καλύτερη από την αγορά ενός σπιτιού στην Αμερική, η μέση αξία του οποίου έχει απλώς διπλασιαστεί σε αυτό το διάστημα. Ωστόσο, είναι περίπου αυτό που θα είχατε πάρει αν είχατε τοποθετήσει τα χρήματά στον S&P 500. Αν επενδύατε αντ’ αυτού στην Apple, όπως έκανε η Berkshire το 2016, θα ήσασταν εκατομμυριούχος, σχεδόν δισ.
Αν δείτε τα περισσότερα μεμονωμένα έτη μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-09, η εικόνα είναι παρόμοια. Μεταξύ 2010 και 2023 η ετήσια απόδοση της Berkshire ήταν κατά μέσο όρο 13%, σε σύγκριση με 15% για τον S&P 500. Όπως παραδέχτηκε ο ίδιος ο κ. Buffett στην τελευταία επιστολή του προς τους μετόχους, «δεν έχουμε τη δυνατότητα για εντυπωσιακές επιδόσεις». Οι επενδυτές μπορούν κάλλιστα να αναρωτηθούν: γιατί όχι; Και αν όχι, αναρωτιούνται κάποιοι, τότε ποιος ο λόγος υπάρξης της Berkshire;
Ο κ. Buffett έχει μια απλή απάντηση στην πρώτη ερώτηση: «Το μέγεθος μας έβγαλε από τη μέση». Δεν έχει άδικο. Μεταξύ των επιχειρησιακών μονάδων της Berkshire περιλαμβάνονται ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορευματικός σιδηρόδρομος της Αμερικής (BNSF), η τρίτη μεγαλύτερη ασφαλιστική εταιρεία αυτοκινήτων (GEICO), μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας (BHE), καθώς και μια πληθώρα εμπορικών σημάτων παραγωγής και λιανικής πώλησης (από τις μπαταρίες Duracell έως τις στάσεις φορτηγών Pilot). Όλες αυτές μαζί απασχολούν σχεδόν 400.000 άτομα (αν και μόνο 26 στα κεντρικά γραφεία της Berkshire στην Ομάχα). Το 2023 ο όμιλος πραγματοποίησε πωλήσεις ύψους 360 δισ. δολαρίων και κέρδη 37 δισ. δολαρίων (με βάση το προτιμώμενο επιχειρησιακό μέτρο). Όταν τα ποσά γίνονται τόσο τεράστια, είναι δύσκολο να τα κάνεις ακόμα μεγαλύτερα. Και τα τόσο πλούσια κέρδη είναι δύσκολο να επανεπενδυθούν κερδοφόρα.
Η ικανότητα του κ. Buffett να το κάνει, ξανά και ξανά, εξηγεί τη μυθική του θέση μεταξύ των Αμερικανών καπιταλιστών. Τώρα η μέθοδός του -δηλαδή να βρίσκει μια καλή επιχείρηση που διοικείται από ικανούς μάνατζερ, να τους αφήνει να τη διαχειρίζονται και να καρπώνεται τις ταμειακές ροές και ξανά το ίδιο- δείχνει ξεπερασμένη.
Οι καλές επιχειρήσεις που είναι αρκετά μεγάλες για να προσελκύσουν το ενδιαφέρον της Berkshire είναι σπάνιες. Ακόμα χειρότερα, ο κ. Buffett φαίνεται να χάνει το ταλέντο του. Η εξαγορά της Precision Castparts, ενός κατασκευαστή εξαρτημάτων αεροσκαφών, αξίας 32 δισ. δολαρίων το 2016, ήταν αποτυχία. Όσον αφορά το σημαντικό χαρτοφυλάκιο μετοχών της Berkshire που διαπραγματεύεται στο χρηματιστήριο, μια συμφωνία για την απόκτηση του ελέγχου της Kraft-Heinz άφησε μια κόκκινη κηλίδα. Αν εξαιρέσει κανείς την επένδυσή της στην Apple, η αξία των μετοχών που κατέχει αυξήθηκε μόλις κατά 50% από την αρχή του 2019 έως τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους, σε σύγκριση με αύξηση περίπου 120% για τον S&P500.
Όμως το μέγεθος δεν είναι το μόνο πρόβλημα. Δείτε τις εταιρείες τεχνολογίας της δυτικής ακτής. Η Apple και η Microsoft παράγουν περίπου τριπλάσια κέρδη από την Berkshire. Ούτε είναι μόνο θέμα ηλικίας -και οι δύο γίγαντες είναι μόλις μια δεκαετία νεότεροι από την Berkshire του κ. Buffett. Το πρόβλημα είναι ότι ο ίδιος και η εταιρεία του έχουν κολλήσει στο παρελθόν.
Οι επιχειρησιακές μονάδες της Berkshire και το χαρτοφυλάκιο μετοχών της αποτελούν (με εξαίρεση το μερίδιο της Apple, το οποίο ο κ. Buffett πουλάει) δείγματα της παλιάς οικονομίας. Η Berkshire, σύμφωνα με τα λόγια του ίδιου του κ. Buffett, «δεν είναι μεγάλη για τους νεοεισερχόμενους». Ωστόσο, αυτό που μετράει ως εδραιωμένο και αξιόπιστο -το είδος του παλιού στο οποίο η Berkshire έχει μεγάλη εμπιστοσύνη- αλλάζει συνεχώς. Η απροθυμία του ομίλου να ψηφιοποιήσει πράγματα όπως ο σιδηροδρομικός προγραμματισμός ή να αναπτύξει λογισμικό που επιτρέπει σε ασφαλέστερους οδηγούς να πληρώνουν χαμηλότερα ασφάλιστρα έχει πλήξει τα περιθώρια κέρδους του σε σχέση με τους πιο ευέλικτους ανταγωνιστές του. Το επιχειρηματικό λογισμικό της Microsoft, το e-emporium της Amazon, η αναζήτηση της Google και τα κέντρα δεδομένων της τριάδας δεν αποτελεί λιγότερο αναπόσπαστο μέρος των υποδομών του 21ου αιώνα από έναν σιδηρόδρομο ή ένα εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας, ενώ είναι πολύ πιο προσοδοφόρα.
Ο κόσμος γύρω από την Berkshire έχει αλλάξει με άλλους τρόπους. Το πλεονέκτημα πληροφόρησης που απολάμβανε κάποτε ο κ. Buffett, κάνοντας τη δουλειά του για να εντοπίσει την επόμενη εταιρεία που θα εξαγοράσει, έχει χαθεί από τη στιγμή που κάποιος μπορεί να αναζητήσει στο Google την αναλυτική ετήσια έκθεση οποιασδήποτε εταιρείας, λέει ο Gregg Warren της εταιρείας ερευνών Morningstar. Τα μετρητά της Berkshire δεν είναι πλέον η μόνη πηγή βοήθειας για τις μεγάλες εταιρείες που βρίσκονται σε δύσκολη θέση, τώρα που τα 2,2 τρισ. δολάρια διαθέσιμα προς χρήση βαραίνουν τις τσέπες των βαρόνων των ιδιωτικών κεφαλαίων.
Η εταιρική διακυβέρνηση της Berkshire μοιάζει ακόμα πιο ξεπερασμένη -και όχι επειδή ο μέσος όρος ηλικίας των μελών του διοικητικού συμβουλίου είναι 68 ετών. Οι ειλικρινείς επιστολές του κ. Buffett προς τους μετόχους κρύβουν έναν αδιαφανή οργανισμό, που δεν αποκαλύπτει περισσότερα από το ελάχιστο όριο των κανονισμών, ενώ σπάνια ασχολείται με τους επενδυτές (εκτός από μια ετήσια συνάντηση, όπου το αφεντικό δέχεται ερωτήσεις από ένα φανατικό ακροατήριο). Ο λιτός εταιρικός ιστότοπός της δεν περιλαμβάνει ούτε ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, ούτε κάποιον αριθμό τηλεφώνου. Τυχόν ερωτήσεις ή σχόλια μπορούν να ταχυδρομηθούν σε μια διεύθυνση στην Ομάχα.
Ο κ. Buffett είναι πιθανό να αφήσει τις όποιες μεγάλες κινήσεις στον χρισμένο διάδοχό του, τον Greg Abel, ο οποίος επί του παρόντος επιβλέπει τις μη ασφαλιστικές επιχειρήσεις της Berkshire. Δεδομένου όμως ότι ο αιωνόβιος φαίνεται δραστήριος και συνεχίζει να απορρίπτει τη συνταξιοδότηση, θα πρέπει τουλάχιστον να εγκαταλείψει την πεισματική άρνησή του να πληρώσει μέρισμα (κάτι που η Berkshire έκανε μία φορά, το 1967) και την απροθυμία του να αγοράζει μετοχές, εκτός αν φαίνονται φθηνές (κάτι που ο επιβραδυνόμενος ρυθμός των επαναγορών υποδηλώνει ότι δεν είναι). Αυτό μπορεί να είχε νόημα όταν μπορούσε να επανατοποθετήσει αποτελεσματικά το πλεονάζον κεφάλαιο. Τώρα, που η εταιρεία του έχει σχεδόν 280 δισ. δολάρια σε μετρητά, δεν έχει ιδέα πώς να τα ξοδέψει και δεν έχει κανένα χρέος να αναφέρει, η επιμονή του ότι είναι καλύτερος διαχειριστής των χρημάτων των μετόχων απ’ ό,τι εκείνοι φαίνεται προβληματική. Για τα γενέθλιά του, μια παχιά πληρωμή θα ήταν ένα ευπρόσδεκτο δώρο απ’ όλους.
© 2024 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved. Άρθρο από τον Economist, το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από την www.powergame.gr. Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά, βρίσκεται στο www.economist.com
Διαβάστε επίσης
NBG: Στα 51,30 ευρώ η νέα τιμή στόχος για τη Metlen
NB44: Στο κλαμπ των πιο στιλάτων αντρών με 12.000 δολάρια
Έκθεση Ντράγκι: Την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ πλήττουν οι υψηλές τιμές ενέργειας