THEPOWERGAME
![Βλαντίμιρ Πούτιν ©EPA/ALEKSEY NIKOLSKYI](https://www.powergame.gr/wp-content/uploads/2022/02/putin-e1651563346529-910x521.jpg)
Όταν ο Vladimir Putin διέταξε την εισβολή στην Ουκρανία, ονειρευόταν να αποκαταστήσει τη δόξα της ρωσικής αυτοκρατορίας. Κατέληξε να αποκαταστήσει τον τρόμο του Josef Stalin.
Και αυτό όχι μόνο επειδή εξαπέλυσε την πιο βίαιη πράξη απρόκλητης επίθεσης στην Ευρώπη από το 1939, αλλά και επειδή, ως αποτέλεσμα, μετατρέπεται ο ίδιος σε δικτάτορα στην πατρίδα του – ένας Stalin του 21ου αιώνα, που καταφεύγει όσο ποτέ άλλοτε στο ψεύδος, τη βία και την παράνοια.
Για να καταλάβετε το μέγεθος των ψευδών του κ. Putin, αναλογιστείτε τον τρόπο που σχεδιάστηκε ο πόλεμος. Ο πρόεδρος της Ρωσίας πίστευε ότι η Ουκρανία θα κατέρρεε γρήγορα, οπότε δεν προετοίμασε τον λαό του για την εισβολή ή τους στρατιώτες του για την αποστολή τους – μάλιστα, διαβεβαίωνε τις ελίτ ότι δεν θα συνέβαινε.
Μετά από δύο τρομακτικές εβδομάδες στο πεδίο της μάχης, εξακολουθεί να αρνείται ότι διεξάγει έναν πόλεμο που μπορεί να μετατραπεί στον μεγαλύτερο που έχει βιώσει η Ευρώπη μετά το 1945.
Για να στηρίξει αυτό το απόλυτο ψεύδος, έχει κλείσει σχεδόν το σύνολο των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης, έχει απειλήσει δημοσιογράφους με φυλάκιση έως και 15 ετών αν δεν παπαγαλίζουν τις επίσημες απόψεις και έχει συλλάβει χιλιάδες αντιπολεμικούς διαδηλωτές.
Επιμένοντας ότι η στρατιωτική του «επιχείρηση» αποναζιστικοποιεί την Ουκρανία, η κρατική τηλεόραση επανασταλινοποιεί τη Ρωσία.
Για να αντιληφθείτε την όρεξη του κ. Putin για βία, δείτε τον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται ο πόλεμος. Έχοντας αποτύχει να κερδίσει μια γρήγορη νίκη, η Ρωσία προσπαθεί να σπείρει τον πανικό, οδηγώντας τις ουκρανικές πόλεις στη λιμοκτονία και σφυροκοπώντας τις στα τυφλά.
Στις 9 Μαρτίου χτύπησε ένα μαιευτήριο στη Μαριούπολη. Αν ο κ. Putin διαπράττει εγκλήματα πολέμου εναντίον των Σλάβων συμπατριωτών του που εξυμνούσε στα γραπτά του, είναι έτοιμος να προκαλέσει σφαγή και στο εσωτερικό της χώρας του.
Και για να αποκτήσετε μια εικόνα του μεγέθους της παράνοιας του κ. Putin, φανταστείτε πώς ο πόλεμος τελειώνει. Η Ρωσία έχει περισσότερη δύναμη πυρός από την Ουκρανία. Εξακολουθεί να σημειώνει πρόοδο, ιδίως στο νότο. Μπορεί ακόμη και να καταλάβει την πρωτεύουσα, το Κίεβο. Και όμως, ακόμη και αν ο πόλεμος παραταθεί για μήνες, είναι δύσκολο να δούμε τον κ. Putin ως νικητή.
Ας υποθέσουμε ότι η Ρωσία καταφέρνει να επιβάλει μια νέα κυβέρνηση. Οι Ουκρανοί είναι τώρα ενωμένοι ενάντια στον εισβολέα. Η μαριονέτα του κ. Putin δεν θα μπορούσε να κυβερνήσει χωρίς κατοχή, αλλά η Ρωσία δεν έχει τα χρήματα ή τα στρατεύματα για να φρουρήσει ούτε καν τη μισή Ουκρανία.
Το αμερικανικό στρατιωτικό δόγμα λέει ότι για να αντιμετωπιστεί ένα αντάρτικο -στην προκειμένη περίπτωση, ένα που υποστηρίζεται από τους νατοϊκούς – οι κατακτητές χρειάζονται 20 έως 25 στρατιώτες ανά 1.000 κατοίκους. Η Ρωσία έχει λίγο περισσότερους από τέσσερις.
Εάν, όπως το Κρεμλίνο μπορεί να έχει αρχίσει να δηλώνει, ο κ. Putin δεν θα επιβάλει μια κυβέρνηση-μαριονέτα -γιατί δεν μπορεί- τότε θα πρέπει να συμβιβαστεί με την Ουκρανία σε ειρηνευτικές συνομιλίες.
Ωστόσο, θα δυσκολευτεί να επιβάλει οποιαδήποτε τέτοια συμφωνία. Εξάλλου, τι θα κάνει αν η μεταπολεμική Ουκρανία συνεχίσει την πορεία της προς τη Δύση: θα εισβάλει;
Η αλήθεια αρχίζει να γίνεται αντιληπτή. Επιτιθέμενος στην Ουκρανία, ο κ. Putin διέπραξε ένα καταστροφικό λάθος.
Κατέστρεψε τη φήμη των υποτιθέμενα τρομερών ενόπλων δυνάμεων της Ρωσίας, οι οποίες αποδείχθηκαν σε τακτικό επίπεδο ανίκανες απέναντι σε έναν μικρότερο, χειρότερα οπλισμένο αλλά με κίνητρα αντίπαλο.
Η Ρωσία έχασε βουνά από εξοπλισμό και υπέστη χιλιάδες απώλειες μέσα σε δύο εβδομάδες. Σχεδόν όσες υπέστη η Αμερική στο Ιράκ από την εισβολή της το 2003.
Ο κ. Putin πυροδότησε καταστροφικές κυρώσεις για τη χώρα του. Η κεντρική τράπεζα δεν έχει πρόσβαση στο σκληρό νόμισμα που χρειάζεται για να στηρίξει το τραπεζικό σύστημα και να σταθεροποιήσει το ρούβλι.
Εταιρείες που αντιπροσωπεύουν την εξωστρέφεια, όπως η IKEA και η Coca-Cola, έκλεισαν τις πόρτες τους. Ορισμένα αγαθά διατίθενται με δελτίο. Οι δυτικοί εξαγωγείς παρακρατούν ζωτικά εξαρτήματα, οδηγώντας σε στάσεις εργοστασίων.
Οι κυρώσεις στην ενέργεια – προς το παρόν, περιορισμένες – απειλούν να περιορίσουν το συνάλλαγμα που χρειάζεται η Ρωσία για να πληρώσει τις εισαγωγές της.
Και, όπως και ο Stalin, ο κ. Putin καταστρέφει την αστική τάξη, τη μεγάλη κινητήρια δύναμη του εκσυγχρονισμού της Ρωσίας. Αντί να στέλνονται στα γκουλάγκ, καταφεύγουν σε πόλεις όπως η Κωνσταντινούπολη, στην Τουρκία, και το Ερεβάν, στην Αρμενία.
Όσοι επιλέγουν να μείνουν φιμώνονται εξαιτίας των περιορισμών στην ελευθερία του λόγου και των συναναστροφών. Θα υποφέρουν από τον υψηλό πληθωρισμό και την οικονομική αποδιοργάνωση. Μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες, έχασαν τη χώρα τους.
Ο Stalin προέδρευε μιας αναπτυσσόμενης οικονομίας. Ωστόσο, με δολοφονικό τρόπο, βασίστηκε σε μια πραγματική ιδεολογία. Ακόμα και όταν διέπραττε ανοσιουργήματα, εδραίωνε τη σοβιετική αυτοκρατορία.
Αφού δέχθηκε επίθεση από τη ναζιστική Γερμανία, σώθηκε εξαιτίας των απίστευτων θυσιών της χώρας του, η οποία έκανε τα περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη για να κερδίσει τον πόλεμο.
Ο κ. Putin δεν έχει κανένα από αυτά τα πλεονεκτήματα. Όχι μόνο αποτυγχάνει να κερδίσει έναν πόλεμο επιλογής, αλλά ταυτόχρονα εξαθλιώνει το λαό του: το καθεστώς του δεν έχει ιδεολογικό πυρήνα.
Ο «πουτινισμός», όπως είναι, αναμειγνύει τον εθνικισμό και την ορθόδοξη θρησκεία για το τηλεοπτικό κοινό. Οι περιφέρειες της Ρωσίας, που εκτείνονται σε 11 ζώνες ώρας, ήδη μουρμουρίζουν ότι αυτός ο πόλεμος είναι της Μόσχας.
Καθώς το μέγεθος της αποτυχίας του κ. Putin γίνεται σαφές, η Ρωσία θα εισέλθει στην πιο επικίνδυνη στιγμή αυτής της σύγκρουσης. Οι φατρίες του καθεστώτος θα στραφούν η μία εναντίον της άλλης σε ένα φαύλο κύκλο κατηγοριών.
Ο κ. Putin, φοβούμενος ένα πραξικόπημα, δεν θα εμπιστεύεται κανέναν και ίσως χρειαστεί να πολεμήσει για την εξουσία. Μπορεί επίσης να προσπαθήσει να αλλάξει την πορεία του πολέμου τρομοκρατώντας τους Ουκρανούς εχθρούς του και απομακρύνοντας τους δυτικούς υποστηρικτές τους με χημικά όπλα ή ακόμη και με πυρηνικό χτύπημα.
Καθώς ο κόσμος παρακολουθεί, θα πρέπει να προσπαθήσει να περιορίσει τον κίνδυνο που ελλοχεύει. Πρέπει να καταρρίψει τα ψεύδη του κ. Putin προωθώντας την αλήθεια.
Οι δυτικές εταιρείες τεχνολογίας κάνουν λάθος που κλείνουν τις δραστηριότητές τους στη Ρωσία, γιατί παραδίδουν στο καθεστώς τον απόλυτο έλεγχο της ροής των πληροφοριών. Οι κυβερνήσεις που υποδέχονται τους Ουκρανούς πρόσφυγες θα πρέπει να υποδεχτούν και τους Ρώσους μετανάστες.
Το ΝΑΤΟ μπορεί να συμβάλει στην άμβλυνση της βίας του κ. Putin – τουλάχιστον στην Ουκρανία – συνεχίζοντας να εξοπλίζει την κυβέρνηση του Volodymyr Zelensky και υποστηρίζοντας τον εάν αποφασίσει ότι έχει έρθει η ώρα να ξεκινήσει σοβαρές διαπραγματεύσεις.
Μπορεί επίσης να αυξήσει την πίεση στον κ. Putin προωθώντας ταχύτερα και βαθύτερα τις ενεργειακές κυρώσεις, μολονότι με κόστος για την παγκόσμια οικονομία.
Και η Δύση μπορεί να προσπαθήσει να περιορίσει την παράνοια του κ. Putin. Το ΝΑΤΟ θα πρέπει να δηλώσει ότι δεν θα στραφεί εναντίον των ρωσικών δυνάμεων, εφόσον δεν επιτεθούν πρώτες.
Δεν πρέπει να δώσει αφορμή στον κ. Putin να παρασύρει τη Ρωσία σε έναν ευρύτερο πόλεμο, κηρύσσοντας ζώνη απαγόρευσης πτήσεων που θα χρειαστεί να επιβληθεί στρατιωτικά.
Όσο κι αν η Δύση θα ήθελε ένα νέο καθεστώς στη Μόσχα, πρέπει να δηλώσει ότι δεν θα το μεθοδεύσει άμεσα. Η απελευθέρωση είναι καθήκον του ρωσικού λαού.
Καθώς η Ρωσία βυθίζεται, η αντίθεση με τον πρόεδρο της διπλανής πόρτας είναι εμφανής. Ο κ. Putin είναι απομονωμένος και ηθικά νεκρός. Ο κ. Zelensky είναι ένας γενναίος άνθρωπος που έχει συσπειρώσει το λαό του και τον κόσμο.
Είναι ο αντίποδας του κ. Putin – και ίσως η νέμεσή του. Σκεφτείτε τι θα μπορούσε να γίνει η Ρωσία όταν απελευθερωθεί από τον Stalin του 21ου αιώνα.
© 2021 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved.
Άρθρο από τον Economist το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από την www.powergame.gr Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά βρίσκεται στο www.economist.com