THEPOWERGAME
![Ο Ρώσος ολιγάρχης Αλεξέι Μορντάσοφ © EPA/JEFF KOWALSKY](https://www.powergame.gr/wp-content/uploads/2022/04/alexey-mordashov-910x521.jpg)
Μεταξύ των Ρώσων μεγιστάνων που αντέδρασαν με γρήγορα αντανακλαστικά για να διασώσουν περιουσιακά στοιχεία από τις κυρώσεις της Δύσης λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία ήταν ο Αλέξεϊ Μορντάσοφ, βασικός μέτοχος και πρόεδρος της Severstal, δηλαδή της μεγαλύτερης χαλυβουργίας και εταιρείας εξορύξεων στη Ρωσία με παρουσία στην Ουκρανία, το Καζακστάν, τη Γαλλία, την Ιταλία και αρκετές χώρες της Αφρικής. Σε προηγούμενα ενημερωτικά δελτία της Severstal αναφέρεται πως ορισμένα προϊόντα της χρησιμοποιούνται στην κατασκευή αμυντικού εξοπλισμού της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένων θωρακισμένων οχημάτων.
Αν και η Severstal είναι εισηγμένη στο χρηματιστήριο της Μόσχας και του Λονδίνου, όπου έχει ανασταλεί η διαπραγμάτευση της μετοχής της, η μητρική της Severgroup είναι μια ιδιωτική επενδυτική εταιρεία με συμφέροντα στην εξόρυξη χρυσού, τα ΜΜΕ και τις κατασκευές. Ο Μορντάσοφ, με προσωπική περιουσία άνω των 21 δισ. δολαρίων πριν από τις κυρώσεις της Δύσης, κατέχει επίσης μερίδιο στη Rossiya Bank, η οποία λειτουργεί ως «προσωπική τράπεζα» για υψηλόβαθμους αξιωματούχους της Ρωσίας που έχουν επωφεληθεί από την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014. Μαζί με τη Rossiya Bank και τη Surgutneftegaz έστησε επίσης την National Media Group, με μερίδια σε αρκετές εφημερίδες και τηλεοπτικά κανάλια, συμπεριλαμβανομένου του Channel One που υποστηρίζει την «ειδική επιχείρηση» όπως χαρακτηρίζει το Κρεμλίνο τον σφοδρό πόλεμο στην Ουκρανία.
Κατείχε επίσης 29,9% από το μετοχικό κεφάλαιο της TUI μέσω της Unifirm, διασώζοντας τον τουριστικό όμιλο εν μέσω της πανδημίας. Μετέφερε, όμως, το μερίδιο αυτό σε εταιρική οντότητα με έδρα της Βρετανικές Παρθένες Νήσους, που υποτίθεται πως ελέγχεται από τη Μαρίνα Μορντάσοβα, την τρίτη σύζυγο του. Και έκανε τη μεταβίβαση αυτή στις 28 Φεβρουαρίου, δηλαδή τέσσερις ημέρες μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και την ίδια ημέρα που η ΕΕ ανακοίνωσε μια σειρά κυρώσεων και εις βάρος του.
Επιπροσθέτως, δυο εβδομάδες πριν του επιβληθούν κυρώσεις από τη Μεγάλη Βρετανία πέρασε επίσης στη Μαρίνα Μορντάσοβα το πλειοψηφικό μερίδιο που κατείχε στην Nordgold, την εταιρεία εξόρυξης που είναι εισηγμένη στο Λονδίνο. Στα μέσα Μαρτίου, η υπερπολυτελής θαλαμηγός του «Nord», αξίας 500 εκατ. δολαρίων και μήκους σχεδόν 142 μέτρων, ήταν αγκυροβολημένη στις Σεϋχέλλες και έπειτα μεταφέρθηκε στο λιμάνι του Βλαδιβοστόκ της Ρωσίας για να μην κατασχεθεί.
Σε ετοιμότητα και ο Αμπράμοβιτς
Σε μεγάλη ετοιμότητα ήταν επίσης ο Ρόμαν Αμπράμοβιτς, ένας ακόμη Ρώσος δισεκατομμυριούχος που διατηρεί στενές σχέσεις με το καθεστώς Πούτιν και σήμερα λειτουργεί ως διαμεσολαβητής μεταξύ Μόσχας και Κιέβου. Λίγες μόνον ώρες μετά την είσοδο των ρωσικών στρατευμάτων στα εδάφη της Ουκρανίας, η κυριότητα επενδυτικού οχήματος που συνδέονταν με τον Ρόμαν Αμπράμοβιτς μεταφέρθηκε στον στενό συνεργάτη του Ντέιβιντ Νταβίντοβιτς, σύμφωνα με αποκλειστική έρευνα της Wall Street Journal.
Ανεπαρκείς οι κυρώσεις λόγω των νομικών παραθύρων
Αναφερομένη στην περίπτωση του Μορντάσοφ, η Μάιρα Μαρτίνι της Transparency International τονίζει στους Financial Times πως είναι ξεκάθαρο πως «υπάρχουν κενά στο νομικό πλαίσιο». «Είναι αστείο, ο αριθμός των παραθύρων που μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς για να παρακάμψει τους κανόνες», υπογραμμίζει η ίδια στη βρετανική εφημερίδα.
Από τις 24 Φεβρουαρίου, η Δύση έχει επιβάλει κυρώσεις σε πάνω από 1.000 εταιρείες, οργανισμούς και άτομα που συσχετίζονται με τη Μόσχα και τη ρωσική οικονομία, υπογραμμίζουν οι New York Times. Όμως, η επίδραση τους αμφισβητείται, καθώς δεν έχουν λειτουργήσει αποτρεπτικά στα σχέδια του Κρεμλίνου. Αν και οι κυρώσεις έχουν συμβάλει στην αποδυνάμωση και την περιθωριοποίηση της ρωσικής οικονομίας, η Ρωσία συνεχίζει να έχει πόρους από τις ροές φυσικού αερίου.
Όμως, οι κυρώσεις προκαλούν μεγάλη αναστάτωση στους ολιγάρχες της Ρωσίας, με την πιθανότητα να υπάρξουν αλυσιδωτές αντιδράσεις που ενδεχομένως να μην είναι αντιληπτές σε έναν εξωτερικό παρατηρητή. Η μεταβίβαση του μεριδίου που κατείχε ο Μορντάσοφ στην TUI ήδη κρίθηκε από τις αρμόδιες αρχές της Γερμανίας ως «αβάσιμη», ενώ οι ιταλικές αρχές έχουν κατασχέσει κτιριακό συγκρότημα αξίας 105 εκατ. ευρώ και μια ακόμη θαλαμηγό αξίας 65 εκατ. ευρώ γνωστή ως Lady M. Σε εκκρεμότητα παραμένει επίσης η πληρωμή τόκων σε ομόλογο της Severstal, ενώ σύμβουλοι και στελέχη στο εξωτερικό έχουν υποβάλει την παραίτησή τους.
Ο Μορντάσοφ, γιος εργατών σε εργοστάσια χάλυβα της Ρωσίας, θεωρείται ικανός στη διοίκηση επιχειρήσεων και αυτός ήταν ο λόγος που ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν διατηρούσε στενές επαφές μαζί του. Σύμφωνα με τους Financial Times είχε δεχτεί πρόταση για να αναλάβει καθήκοντα υπουργού στη Ρωσία, αλλά αρνήθηκε. Αφού η Μόσχα κήρυξε πόλεμο στην Ουκρανία, ο Μορντάσοφ απέφυγε να ασκήσει απευθείας κριτική, αλλά απεύθυνε έκκληση για να σταματήσουν οι αιματοχυσίες. Εξέφρασε, μάλιστα, την έκπληξή του όταν συμπεριλήφθηκε στη λίστα κυρώσεων της Δύσης, τονίζοντας πως «δεν έχει ουδεμία σχέση με τη σημερινή γεωπολιτική κατάσταση».