THEPOWERGAME
![Ο πρόεδρος του κόμματος των Κεμαλιστών, Κεμάλ Κιλιτζάρογλου και ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ©EPA/SEDAT SUNA - EPA/VYACHESLAV PROKOFYEV - PowerGame.gr](https://www.powergame.gr/wp-content/uploads/2023/05/Kilicdaroglu-erdogan-910x521.jpg)
Έναν από τους υψηλότερους πληθωρισμούς στον κόσμο και τα τεράστια προβλήματα που έχει προκαλέσει η κατάρρευση της τουρκικής λίρας στο χαμηλότερο επίπεδο όλων των εποχών, χάνοντας πάνω από το 75% της αξίας της σε λίγα χρόνια, θα κληθεί να αντιμετωπίσει η νέα κυβέρνηση της Τουρκίας, που θα προκύψει από τις προεδρικές εκλογές της 14ης Μαΐου. Η Δύση ελπίζει πως αν κερδίσει ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, θα αλλάξουν πολλά προς το καλύτερο, τόσο σε οικονομικό επίπεδο όσο και στις σχέσεις με τον ανεπτυγμένο κόσμο.
Οι αναλυτές των αγορών δεν δείχνουν να αισιοδοξούν ιδιαίτερα ότι θα γίνουν οι μεγάλες αλλαγές που χρειάζονται. Θεωρούν ότι για να θεραπευτεί η τουρκική οικονομία απαιτούνται πολλές θυσίες, που δύσκολα θα βρεθεί κυβέρνηση να πείσει τους Τούρκους για την αναγκαιότητά τους. Στα τελευταία χρόνια του Ερντογάν και κυρίως από το 2018, με τη μεγάλη νομισματική κρίση και την επιδείνωση των σχέσεων με τις ΗΠΑ εξαιτίας της φυλάκισης του Αμερικανού πάστορα Άντριου Μπράνσον, η τουρκική οικονομία βρίσκεται σε συνεχή κατηφόρα. Ο πληθωρισμός έφτασε επίσημα στο 85% τον περασμένο Οκτώβριο και ανεπίσημα ξεπέρασε το 120% και οι Τούρκοι είδαν τα χρήματά τους να έχουν σχεδόν μηδενική αξία.
Η ισοτιμία της τουρκικής λίρας με το δολάριο έχει υποχωρήσει στις 19,5 λίρες/δολάριο ΗΠΑ, που είναι ιστορικό χαμηλό, και οι ειδικοί της αγοράς συναλλάγματος προβλέπουν ότι θα φτάσει έως τις 25 λίρες/δολάριο ΗΠΑ. Αν η λίρα όντως βουλιάξει κατά 28% από το σημερινό της επίπεδο, θα έχει χάσει συνολικά περίπου το 77% της αξίας της από τις αρχές του 2018.
Οι προεδρικές εκλογές είναι κρίσιμες για το μέλλον της Τουρκίας σε όλα τα επίπεδα. Έπειτα από 20 χρόνια στην εξουσία, ο Ερντογάν κινδυνεύει περισσότερο από ποτέ να δει την πόρτα της εξόδου από το πολυτελές προεδρικό παλάτι, το οποίο λέγεται ότι κόστισε στον τουρκικό λαό πάνω από 600 εκατ. δολάρια. Αν τελικά το βράδυ της Κυριακής βγει νικητής ο ηγέτης της αντιπολίτευσης, Κιλιτσντάρογλου, η τουρκική οικονομία θα έχει μια ευκαιρία να εκσυγχρονιστεί και να αποφύγει τα χειρότερα. Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης έχει υποσχεθεί να βάλει τάξη στην Κεντρική Τράπεζα, αποκαθιστώντας την ανεξαρτησία της, και να εφαρμόσει πιο ορθολογικές πολιτικές.
Αν ο Κιλιτσντάρογλου κάνει αυτά που υπόσχεται, τότε είναι πιθανό να εισρεύσουν μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια στην Τουρκία μέσα στους επόμενους μήνες. Όμως, η αποστολή δεν θα είναι καθόλου εύκολη. Ο Ερντογάν δεν ήθελε να ακούει για αυξήσεις επιτοκίων και προσπαθούσε να ενισχύσει την ανάπτυξη ρίχνοντας χρήμα στην αγορά, το οποίο είχε όμως χάσει την αξία του. Είχε αναλάβει πλήρως τον έλεγχο της κεντρικής τράπεζας και αποφάσισε να μειώσει τα επιτόκια έως το 8,5%, όταν οι σχετικές αναλύσεις καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι θα έπρεπε να έχουν αυξηθεί τουλάχιστον έως το 30%.
Στην προσπάθειά της να προστατεύσει την τουρκική λίρα από την πλήρη κατάρρευση, η κυβέρνηση Ερντογάν εφάρμοζε μέτρα που έδιωχναν τους ξένους επενδυτές. Σήμερα η τουρκική αγορά μοιάζει εγκαταλειμμένη και δεν θυμίζει σε τίποτα το ένδοξο παρελθόν, όταν ευρωπαϊκοί και αμερικανικοί κολοσσοί επένδυαν σωρηδόν στη χώρα, συμβάλλοντας στην επίτευξη ρυθμού ανάπτυξης, που έφτασε το 11,2% το 2011. Λόγω των ανησυχιών για την πορεία της χώρας, οι ξένοι επενδυτές έχουν τραβήξει από το Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης πάνω από 7 δισ. δολάρια σε μια δεκαετία.
Για να επιστρέψουν οι ξένοι επενδυτές στην Τουρκία, θα πρέπει η νέα κυβέρνηση να ξηλώσει όλα τα ανορθόδοξα μέτρα του Ερντογάν και να εφαρμόσει συνετή δημοσιονομική πολιτική με παράλληλη αύξηση των επιτοκίων. Το μείγμα της σφιχτής διαχείρισης θα περιορίσει τις αναπτυξιακές προοπτικές της χώρας, αλλά θα αυξήσει την αισιοδοξία για το μέλλον. Σημαντικό ρόλο θα παίξουν και οι γεωπολιτικές ισορροπίες την επομένη των εκλογών, στην περίπτωση που κερδίσει ο Κιλιτσντάρογλου.