THEPOWERGAME
![Η Σάρα Βάγκενκνεχτ © EPA/FILIP SINGER](https://www.powergame.gr/wp-content/uploads/2024/09/Sahra-Wagenknecht-910x521.jpg)
Καθώς, το 2015, η Ευρώπη αντιμετώπισε απότομη αύξηση των αφίξεων μεταναστών που ζητούσαν άσυλο, πολλές εθνικές κυβερνήσεις απαίτησαν να γίνουν περισσότερα για να ανακοπούν οι ροές. Ο πρωθυπουργός της Σουηδίας διαφώνησε. «Η δική μου Ευρώπη δεν χτίζει τείχη», βροντοφώναξε ως απάντηση ο Stefan Lofven, ηγέτης των Σοσιαλδημοκρατών, αποπνέοντας την υψηλοφροσύνη που οι αριστεροί συγκεντρώνουν κατά βούληση. Μια-δυο εκλογικές αποτυχίες αργότερα -αποδεικνύεται ότι κατά τη διάρκεια μεταναστευτικών κρίσεων οι ψηφοφόροι είναι μάλλον πρόθυμοι για τείχη – το κόμμα μιλάει από διαφορετικό μετερίζι, αυτή τη φορά ως δύναμη της αντιπολίτευσης. «Ο σουηδικός λαός μπορεί να αισθάνεται ασφαλής γνωρίζοντας ότι οι Σοσιαλδημοκράτες θα υπερασπιστούν μια αυστηρή μεταναστευτική πολιτική» δήλωσε η Magdalena Andersson, η σημερινή ηγέτιδα, σε συνέντευξή της σε τοπική εφημερίδα τον Δεκέμβριο. Θυμόσαστε την ειρήνη, τα ανοιχτά σύνορα και τη σοσιαλιστική αδελφότητα των ανθρώπων; Η κυρία Andersson, όχι. «Η ελεύθερη μετανάστευση δεν είναι αριστερή», υποστηρίζει τώρα.
Το αντιμεταναστευτικό ρεύμα είχε εντυπωσιακή εξέλιξη τον τελευταίο καιρό στην Ευρώπη, κυρίως ως αποτέλεσμα της αύξησης των ποσοστών της ξενοφοβικής ακροδεξιάς σε όλη την ήπειρο. Ωστόσο, τελευταία, δεν είναι μόνο οι ιδεολογικοί σύμμαχοι της Marine Le Pen στη Γαλλία ή του Geert Wilders στην Ολλανδία που βροντοφωνάζουν για τις νέες αφίξεις ή την ενσωμάτωση των παλαιών. Ενίοτε συμμετέχουν και τα κόμματα στο άλλο άκρο του πολιτικού φάσματος. Την περασμένη Κυριακή, η Γερμανίδα Sahra Wagenknecht, στέλεχος της ριζοσπαστικής αριστεράς, τα πήγε καλά σε δύο εκλογικές αναμετρήσεις στα κρατίδια, με μια τρίτη να ακολουθεί αργότερα μέσα στον μήνα. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι σε ορισμένες εκλογικές αναμετρήσεις το κόμμα της, που ξεκίνησε τον Οκτώβριο, θα νικήσει τελικά και τα τρία κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού. Πέρα από το ότι θέλει να απομυζήσει τους πλούσιους, αυτό που ξεχωρίζει είναι η φανερή εχθρότητα της κ. Wagenknecht προς τους μετανάστες. Ο ισχυρισμός της ότι δεν υπάρχει «άλλος χώρος» για τους πρόσφυγες είναι η ρητορική που βοήθησε να εκτοξευθεί η εθνικιστική Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) στην κορυφή των δημοσκοπήσεων. Στις 24 Αυγούστου, μια επίθεση από Σύρο αιτούντα που απέτυχε να λάβει καθεστώς ασύλου και άφησε πίσω του τρεις νεκρούς, κάποτε θα πρόσφερε ένα απρόσμενο κέρδος στην ακροδεξιά. Αυτή τη φορά βοήθησε εξίσου την κα Wagenknecht.
Μήπως η Αριστερά απλώς μιμείται την ξενοφοβική Δεξιά για να αποσπάσει μέρος των ψήφων της; Αν ναι, αυτό έχει αρχίσει να εξελίσσεται σε δοκιμασμένη στρατηγική. Στη Δανία, η Mette Frederiksen, πρωθυπουργός από το 2019, ενέταξε στο πρόγραμμα του κεντροαριστερού κόμματός της μια γερή δόση σκληρής πολιτικής για τη μετανάστευση. Αντί να αντιστρέψει τη σκληρή ρητορική των συντηρητικών προκατόχων της για τις νέες αφίξεις, την ενστερνίστηκε. Τα λεγόμενα «γκέτο» με πολλούς μετανάστες και εγκληματικότητα (ή απλώς φτώχεια) έχουν ισοπεδωθεί σε μια προσπάθεια να αναγκαστούν οι νεοφερμένοι να ενσωματωθούν. Σε ορισμένους πρόσφυγες από τη Συρία ανακοινώθηκε ότι η χώρα τους είναι πλέον αρκετά ασφαλής για να επιστρέψουν. Επίσης, εξετάστηκε ένα σχέδιο απέλασης των αιτούντων άσυλο στη Ρουάντα, ώστε να υποβάλλονται σε αξιολόγηση εκεί. Η στρατηγική αυτή τρομάζει πολλούς σοσιαλιστές πέρα από τη Δανία – αλλά είναι δημοφιλής. Με εξαίρεση τη μικρή Μάλτα, η κα Frederiksen είναι η μόνη κεντροαριστερή ηγέτιδα στην Ευρώπη της οποίας το κόμμα είναι και στην εξουσία και προηγείται στις δημοσκοπήσεις.
Ένα μέρος της αριστεράς, ιδίως το επαναστατικό της περιθώριο, αισθάνεται εδώ και καιρό άβολα με τη μετανάστευση. Ο Karl Marx είδε την εισαγωγή ξένων εργατών ως τέχνασμα των καπιταλιστικών αφεντικών να κρατήσουν το προλεταριάτο χαμηλά. Οι Γάλλοι μαθητές του μεταξύ των κομμουνιστών και των συνδικαλιστών ήταν από τους πιο ένθερμους πολέμιους των ανοιχτών συνόρων. Η άμβλυνση αυτής της πολιτικής τη δεκαετία του 1980 άφησε ανοιχτή την πόρτα στον πατέρα της κας Le Pen να οικοδομήσει ένα πραγματικά ξενοφοβικό πολιτικό κίνημα, που συχνά απευθυνόταν στο εκλογικό σώμα της εργατικής τάξης. Ο Jean-Luc Mélenchon, ο τελευταίος πυρήνας της γαλλικής αριστεράς, έχει ταχθεί κατά του δικαιώματος των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εγκατασταθούν στη Γαλλία. Γι’ αυτόν, η μετανάστευση είναι στη ρίζα της μια εκμετάλλευση του μετανάστη.
Οι πιο κεντρώοι αριστεροί είναι εδώ και καιρό χαλαροί όσον αφορά τη μετανάστευση. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι τα κυρίαρχα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα που κάποτε απευθύνονταν σε εργάτες – αυτούς που ανησυχούσαν για τις θέσεις εργασίας που θα πήγαιναν σε αλλοδαπούς – έχουν καταληφθεί από γιάπηδες με πανεπιστημιακή μόρφωση, για τους οποίους η ενσωμάτωση ξεπερνά τον ταξικό πόλεμο. Ωστόσο, ακόμα και αυτό το αστικό εκλογικό σώμα που αιμορραγεί, αμφισβητεί περιστασιακά τις επιπτώσεις της εισόδου πολλών νέων ανθρώπων. Ορισμένοι, όπως ο Βρετανός αριστερός στοχαστής David Goodhart, υποστηρίζουν ότι τα υψηλά επίπεδα μετανάστευσης υπονομεύουν την υποστήριξη του κράτους πρόνοιας. Η αλληλεγγύη που απαιτείται για την επιβολή της αναδιανομής στηρίζεται στην πεποίθηση ότι αυτοί που έχουν ανάγκη είναι «άνθρωποι σαν εμάς» που απλώς έχουν περάσει δύσκολες στιγμές. Ο Carsten με χαρά θα διασώσει τον Torsten, τις αξίες του οποίου συμμερίζεται. Αλλά τι γίνεται με τον Ahmed; Η υπερβολική ποικιλομορφία φθείρει τους κοινωνικούς δεσμούς. Η Αμερική δεν ανέπτυξε ποτέ πλήρως ένα κράτος πρόνοιας εν μέρει επειδή αυτοί που είχαν ανάγκη (συχνά μαύροι ή ισπανόφωνοι) δεν έμοιαζαν με αυτούς που είχαν αφθονία.
Δεν είμαι ρατσιστής, αλλά…
Για όσους βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της πολιτικής ζωής, και όχι στους γυάλινους πύργους της, η στροφή της Αριστεράς στην αντιμετώπιση της μετανάστευσης μοιάζει καθυστερημένη. Ναι, υπάρχουν ξενοφοβικοί, αλλά ακόμα και οι ανοιχτόμυαλοι ψηφοφόροι ανησυχούν για τη μετανάστευση για ένα σωρό θεμιτούς λόγους, συμπεριλαμβανομένης της επιβάρυνσης της στέγασης και των δημόσιων υπηρεσιών. Σε ορισμένα μέρη, ιδίως στη Σουηδία, η αύξηση των εγκλημάτων με όπλα μπορεί να συνδεθεί με την αύξηση των κακώς ενταγμένων μεταναστών. Ωστόσο, στο πολιτικό κέντρο, και ιδιαίτερα στην αριστερά, επικρατούσε για χρόνια ομερτά. Το να μιλάς απλώς για τις επιπτώσεις της μετανάστευσης σήμαινε ότι «εκτελείς τις εντολές της ακροδεξιάς». Οι ψηφοφόροι πάντοτε προτιμούν «το πρωτότυπο από το αντίγραφο» στην κάλπη.
Το αποτέλεσμα ήταν ότι ένα θέμα που απασχολεί τους ψηφοφόρους τέθηκε κυρίως από κόμματα με απεχθείς απόψεις. Αν αυτό αλλάξει, τόσο το καλύτερο. Τα σημάδια δείχνουν ότι μπορεί να αλλάξει. Πολλοί στην Αριστερά δηλώνουν ότι είναι «υπέρ της ενσωμάτωσης» και όχι «υπέρ της μετανάστευσης», δηλαδή υπέρ της διαχείρισης των αλλοδαπών που βρίσκονται ήδη εδώ και όχι υπέρ της έλευσης περισσότερων. Σε επίπεδο ΕΕ, οι σοσιαλιστές ψήφισαν τον Μάιο για ένα νέο «σύμφωνο μετανάστευσης» που θα κάνει τη ζωή των παράνομων μεταναστών πιο δύσκολη – συμπεριλαμβανομένης της ανέγερσης «μεταφορικών» τειχών για τα οποία ο κ. Lofven είχε κάποτε αντιρρήσεις. Η συζήτηση γύρω από τη μετανάστευση απαιτεί αποχρώσεις: η υποδοχή των ανθρώπων αποτελεί ευλογία για την κοινωνία, αν αντιμετωπιστεί σωστά (για να μην αναφέρουμε την ηθική υποχρέωση κατά την αντιμετώπιση των προσφύγων), αλλά μπορεί να μετατραπεί σε βάρος, αν αυτό δεν συμβεί. Η Αριστερά δεν πρέπει να μείνει έξω από αυτή τη συζήτηση.
© 2024 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved. Άρθρο από τον Economist, το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από την www.powergame.gr. Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά, βρίσκεται στο www.economist.com
Διαβάστε επίσης
Πώς αλλάζει τον τραπεζικό χάρτη η συγχώνευση Attica με Παγκρήτια
Πώς η Τουρκία ανοίγει την πίσω πόρτα για είσοδο ρωσικού αερίου στην ΕΕ
Great Sea Interconnector: Σε τεντωμένο σχοινί οι διαπραγματεύσεις