THEPOWERGAME
![Σταθμός ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα © Pixabay](https://www.powergame.gr/wp-content/uploads/2022/12/power-plant-g625122bdd_1280-910x521.jpg)
Σε ένα προαστιακό πάρκινγκ κοντά στο Σιάτλ ο Bill Gates πόζαρε πρόσφατα για μια ασυνήθιστη φωτογράφιση. Φορώντας ένα φωσφορίζον γιλέκο και μπότες ασφαλείας, ο δισεκατομμυριούχος φιλάνθρωπος φτυάριζε άσφαλτο από ένα καροτσάκι σε μια λακκούβα. Ο κ. Gates βρισκόταν εκεί για να διαφημίσει την επένδυσή του σε μια εταιρεία που ασχολείται με την «αξιοποίηση του άνθρακα», έναν παραμελημένο τομέα της κλιματικής τεχνολογίας που φουντώνει.
Η δέσμευση του διοξειδίου του άνθρακα (CO2) από τον αέρα θα αποτελέσει κρίσιμο μέρος των προσπαθειών για την επιβράδυνση της κλιματικής αλλαγής. Πολλά σχέδια προβλέπουν τη διοχέτευση του αερίου σε κάποια μορφή μόνιμης αποθήκευσης (όπως σπήλαια αλατιού). Οι πετρελαϊκές εταιρείες, οι οποίες έχουν εμπειρία στη διοχέτευση CO2 σε πηγάδια που στερεύουν, προκειμένου να ενισχύσουν την ανάκτηση πετρελαίου, δηλώνουν πρόθυμες. Ωστόσο, λιγότερη προσοχή έχει δοθεί στις πολλές άλλες εμπορικές δυνατότητες. Στην ομάδα τεχνολογιών που αναφέρεται ως δέσμευση, χρήση και αποθήκευση άνθρακα (CCUS), η χρήση συχνά δεν έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η άσφαλτος που φτυάριζε ο κ. Gates κατασκευάστηκε από τη Modern Hydrogen, μια νεοσύστατη επιχείρηση που έχει συγκεντρώσει περίπου 100 εκατομμύρια δολάρια από επενδυτές. Έχει αναπτύξει έναν συμπαγή αντιδραστήρα πυρόλυσης, που μπορεί να μετατρέψει το μεθάνιο (από φυσικό αέριο, για παράδειγμα, ή κοπριά) σε καθαρό καύσιμο υδρογόνο και στερεό άνθρακα. Έχει ήδη αποδείξει τη βιωσιμότητα του καυσίμου υδρογόνου σε μια εταιρεία κοινής ωφέλειας και τώρα επεκτείνει την παραγωγή. Επειδή το κιτ της μπορεί να χωρέσει σε ένα κοντέινερ, εκτιμά ότι θα επιτρέψει στους πελάτες που βρίσκονται μακριά από αγωγούς να έχουν εύκολη πρόσβαση σε καθαρό υδρογόνο κατά παραγγελία. Εν τω μεταξύ, ο στερεός άνθρακας αντικαθιστά τώρα το βιτουμένιο, που αποστάζεται από το αργό πετρέλαιο, στην άσφαλτο, για πελάτες που πληρώνουν, κάτι που ο Tony Pan, συνιδρυτής της, αποκαλεί «εφαρμογή υψηλής αξίας».
Η CarbonFree, μια άλλη νεοσύστατη επιχείρηση που συγκαταλέγει την BP μεταξύ των επενδυτών της, ανακοίνωσε τον Απρίλιο μια 20ετή συμφωνία για τη χρηματική αποτίμηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα σε μια εγκατάσταση της αμερικανικής χαλυβουργίας στην Ιντιάνα. Η νεοσύστατη επιχείρηση σχεδιάζει να επενδύσει 150 εκατ. δολάρια για την ανάπτυξη της ιδιόκτητης τεχνολογίας της στο εργοστάσιο. Αυτή χρησιμοποιεί ασβέστιο που εξάγεται από τη σκωρία (ένα παραδοσιακό προϊόν αποβλήτων) και το συνδυάζει με CO2 που συλλαμβάνεται από το αέριο της υψικαμίνου για να παράγει υψηλής ποιότητας ανθρακικό ασβέστιο, το οποίο η νεοσύστατη επιχείρηση σχεδιάζει να πουλήσει ως συστατικό τροφίμων.
Ο Martin Keighley, επικεφαλής της CarbonFree, επιμένει ότι η τεχνολογία της εταιρείας του είναι κερδοφόρα χωρίς επιδοτήσεις. Παρ’ όλα αυτά, η κυβερνητική υποστήριξη βοηθάει. Η Dow, μια αμερικανική εταιρεία χημικών, έχει κερδίσει κρατική χρηματοδότηση ύψους 95 εκατ. δολαρίων για την κατασκευή μιας εγκατάστασης που θα δεσμεύει περίπου 100.000 τόνους CO2 ετησίως, τους οποίους θα χρησιμοποιεί για την παραγωγή διαλυμάτων ηλεκτρολύτη για μπαταρίες ιόντων λιθίου.
Η ArcelorMittal, ένας ευρωπαϊκός κολοσσός του χάλυβα, κατασκεύασε μια μονάδα αξιοποίησης άνθρακα αξίας 200 εκατ. ευρώ (220 εκατ. δολάρια) σε ένα χαλυβουργείο στη Γάνδη του Βελγίου. Η εγκατάσταση βασίζεται σε καινοτόμο εξοπλισμό που κατασκευάστηκε από την LanzaTech, μια εταιρεία βιοτεχνολογίας με έδρα το Ιλινόις, η οποία χρησιμοποιεί έναν βιοκαταλύτη για να μετατρέψει τα πλούσια σε άνθρακα απόβλητα των υψικαμίνων σε αιθανόλη, η οποία μπορεί στη συνέχεια να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων ή χημικών ουσιών.
Το 2022 η LanzaTech εξασφάλισε χρηματοδότηση ύψους 500 εκατ. δολαρίων από την Brookfield, μια καναδική επιχείρηση διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, για να επεκτείνει την επιχείρησή της. Πρόσφατα της δόθηκαν από κοινού έως και 200 εκατ. δολάρια από το Υπουργείο Ενέργειας της Αμερικής για τη μετατροπή του CO2 που συλλαμβάνεται σε πετροχημικό εργοστάσιο σε αιθυλένιο, μια χρήσιμη πρώτη ύλη. Η Jennifer Holmgren, επικεφαλής της LanzaTech, εκτιμά ότι η αντικατάσταση του «ορυκτού άνθρακα» στις εφοδιαστικές αλυσίδες είναι «μια αγορά ύψους 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων».
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ) υπολογίζει ότι περίπου 230 μεγατόνοι CO2 χρησιμοποιούνται ετησίως σε βιομηχανικές εφαρμογές, κυρίως για διοχέτευση σε πετρελαιοπηγές και ως συστατικό για λιπάσματα. Ωστόσο, ο ΔΟΕ βλέπει άλλες χρήσεις να «κερδίζουν έδαφος», όπως συνθετικά καύσιμα, χημικά και οικοδομικά υλικά. Εκτιμά ότι ο σημερινός παγκόσμιος αγωγός έργων αξιοποίησης θα επιτρέψει, μέχρι το 2030, τη δέσμευση σχεδόν 15 μεγατόνων CO2 γι’ αυτές τις χρήσεις. Αυτό μπορεί να μην ακούγεται πολύ σε σύγκριση με τους 37 γιγατόνους CO2 που εκπέμφθηκαν παγκοσμίως πέρυσι. Ωστόσο, οι ευκαιρίες θα αυξηθούν, καθώς το κόστος της δέσμευσης και της ανακύκλωσης του άνθρακα συνεχίζει να μειώνεται. Σε μια έκθεση που δημοσιεύθηκε νωρίτερα φέτος, η BCG, μια εταιρεία συμβούλων, και η Πρωτοβουλία των Εταιρειών Πετρέλαιου και Αερίου για το Κλίμα (OGCI) εκτιμούν ότι μέχρι το 2040 μεταξύ 430 και 840 μεγατόνων ετησίως του συλλεχθέντος CO2 θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε βιομηχανικές εφαρμογές. Η MarketsandMarkets, μια εταιρεία ερευνών, προβλέπει ότι η αξία της παγκόσμιας αγοράς αξιοποίησης του άνθρακα θα αυξηθεί από περίπου 3 δισ. δολάρια το 2023 σε περίπου 13 δισ. δολάρια μέχρι το 2030. Η BCG εκτιμά ότι η αξία αυτή θα μπορούσε να ανέλθει έως το 2040 σε 50 δισ. δολάρια.
Μια έκθεση που δημοσιεύθηκε στις 7 Αυγούστου από τις Εθνικές Ακαδημίες Επιστημών, Μηχανικής και Ιατρικής της Αμερικής, μια ομάδα ερευνητικών φορέων, εξετάζει τον ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει η αξιοποίηση του άνθρακα στην απανθρακοποίηση της οικονομίας. Οι ειδικοί της καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι μέχρι το 2050 «η μετατροπή του CO2 σε εμπορεύσιμα προϊόντα… μπορεί να λειτουργήσει σε παγκόσμια ετήσια κλίμακα πολλαπλών γιγατόνων για να παρέχει μια εναλλακτική, κυκλική πρώτη ύλη άνθρακα», μια προοπτική για την οποία σίγουρα αξίζει να ανασκουμπωθούμε.
© 2024 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved. Άρθρο από τον Economist, το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από την www.powergame.gr. Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά, βρίσκεται στο www.economist.com