THEPOWERGAME
![Γερανοί σε εργοτάξιο στο Βερολίνο@EPA/CAROLINE SEIDEL](https://www.powergame.gr/wp-content/uploads/2023/11/germania-ergotaxio-oikodomi-910x521.jpg)
Ο Όλαφ Σολτς είχε θέσει κάποτε ως στόχο την κατασκευή 400.000 νέων κατοικιών ετησίως στη Γερμανία, πριν ακόμη γίνει καγκελάριος. Προχωρώντας δύο χρόνια μπροστά, η γερμανική οικοδομή κατοικιών, όπως γράφει το CNBC, μοιάζει να καταρρέει, ασκώντας πίεση τόσο στον δυσπρόσιτο στόχο του, όσο και στη συνολική οικονομία της χώρας.
Οι εταιρείες ακυρώνουν έργα κατασκευής κατοικιών, οι αριθμοί των παραγγελιών συρρικνώνονται και οι προοπτικές του κλάδου εμφανίζονται δυσοίωνες, όπως προκύπτει από έκθεση του Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών Ifo που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα.
Πάνω από το 22% των εταιρειών που συμμετείχαν στην έρευνα ανέφεραν την ακύρωση έργων κατασκευής κατοικιών στη Γερμανία τον Οκτώβριο, ποσοστό που αποτελεί νέο ρεκόρ. Παράλληλα, το 48,7% δήλωσε ότι υπάρχει έλλειψη παραγγελιών – σε σύγκριση με το 46,6% τον προηγούμενο μήνα και το 18,7% ένα χρόνο νωρίτερα.
Οι προσδοκίες για τον κλάδο των κατασκευών κατοικιών υποχώρησαν σε αυτό που το Ifo χαρακτήρισε εξαιρετικά χαμηλό. Και αυτό δεν είναι το μόνο σύνολο δεδομένων που προκαλεί ανησυχίες στους παρατηρητές.
Η τελευταία έρευνα του κατασκευαστικού δείκτη PMI για τη Γερμανία από την Εμπορική Τράπεζα του Αμβούργου υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων τρεισήμισι ετών, στο 38,3, το οποίο σημείωσε επίσης πτώση σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο.
«Τα πράγματα συνεχίζουν να πηγαίνουν από το κακό στο χειρότερο στον κατασκευαστικό τομέα της Γερμανίας. Ο τομέας των κατοικιών είναι το επίκεντρο της ύφεσης, που καταποντίζεται με ιλιγγιώδη ταχύτητα», δήλωσε ο Cyrus de la Rubia, επικεφαλής οικονομολόγος της Hamburg Commercial Bank, σε δελτίο τύπου.
Αλλού, τα στοιχεία για τις οικοδομικές άδειες δίνουν επίσης μια αδύναμη εικόνα. Μεταξύ Ιανουαρίου και Αυγούστου, εκδόθηκαν 28,3% λιγότερες οικοδομικές άδειες σε σύγκριση με το ίδιο χρονικό διάστημα το 2022, σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία της Γερμανίας.
Μόλις 175.500 άδειες εκδόθηκαν τους πρώτους οκτώ μήνες του έτους, σύμφωνα με τα στοιχεία, γεγονός που δείχνει ότι η κυβέρνηση βρίσκεται σε καλό δρόμο για να χάσει τον στόχο της για 400.000 νέες κατοικίες. Λιγότερες από 250.000 είναι πιθανό να κατασκευαστούν φέτος, δήλωσε στο CNBC ο Carsten Brzeski, παγκόσμιος επικεφαλής μακροοικονομικών ερευνών και επικεφαλής οικονομολόγος για τη Γερμανία στην ING.
Το πρώτο θύμα των υψηλότερων επιτοκίων
Τα υψηλότερα επιτόκια έχουν συμβάλει καθοριστικά στην πτωτική τάση του τομέα, δήλωσε ο Brzeski.
«Ο τομέας της οικοδομής ή των κατασκευών είναι το πρώτο θύμα των υψηλότερων επιτοκίων», είπε, επισημαίνοντας ότι το αυξημένο κόστος των υλικών και της ενέργειας, καθώς και το συνολικό κόστος χρηματοδότησης είναι οι βασικοί λόγοι της κατάρρευσης.
Όπως και πολλές κεντρικές τράπεζες σε όλο τον κόσμο, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αυξάνει τα επιτόκια σε μια προσπάθεια να μειώσει τις πληθωριστικές πιέσεις. Η ΕΚΤ διατήρησε τα επιτόκια αμετάβλητα στο 4% όταν συνεδρίασε τον περασμένο μήνα, μετά από μια σειρά 10 συνεχόμενων αυξήσεων.
Ο Klaus Wohlrabe, επικεφαλής των ερευνών του Ifo, δήλωσε ότι «οι περικοπές στις επιδοτήσεις κατασκευής κατοικιών έχουν επίσης προσθέσει πίεση, παράλληλα με τα υψηλότερα επιτόκια και τα υλικά. Αν συνυπολογίσουμε και τα τρία σημεία μαζί, είναι αδύνατο για πολλούς ιδιώτες καταναλωτές να χτίσουν ένα σπίτι» δήλωσε στο CNBC.
«Άσχημα νέα για την οικονομία»
Και η σημερινή κατάσταση είναι μόνο η αρχή, σύμφωνα με τους εμπειρογνώμονες.«Η κατάσταση θα επιδεινωθεί το επόμενο έτος, όταν όλα τα βιβλία παραγγελιών αδειάσουν, οι κατασκευαστές θα μείνουν με έργα υψηλού κόστους και η ζήτηση δεν θα ανακάμψει αρκετά γρήγορα», εξήγησε ο Brzeski.
Ο Wohlrabe συμφωνεί ότι το 2024 θα μπορούσε να φέρει περαιτέρω δυσκολίες.
«Επί του παρόντος, πολλές επιχειρήσεις βασίζονται στο ανεκτέλεστο υπόλοιπο των παραγγελιών. Όμως το χάσμα μεταξύ της τρέχουσας κατασκευαστικής παραγωγής και των εισερχόμενων παραγγελιών διευρύνεται. Αυτό σημαίνει ότι μια πτώση το 2024 γίνεται πιο πιθανή», δήλωσε.
Και δεδομένου ότι ο κατασκευαστικός κλάδος αξίζει περίπου το 7% του ΑΕΠ της Γερμανίας, μια τέτοια μείωση θα μπορούσε να ασκήσει πίεση στην οικονομική ανάπτυξη, πρόσθεσε.
Αυτό έρχεται καθώς οι ανησυχίες για την κατάσταση της γερμανικής οικονομίας έχουν συσσωρευτεί καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, αφού έπεσε σε τεχνική ύφεση το πρώτο τρίμηνο του 2023. Στις πιο πρόσφατες προβλέψεις της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε ότι αναμένει ότι η οικονομική δραστηριότητα της Γερμανίας θα συρρικνωθεί φέτος, πριν αυξηθεί και πάλι το 2024, έστω και σε χαμηλότερο επίπεδο από ό,τι αναμενόταν προηγουμένως.
Αλλά είναι και η αγορά εργασίας που θα μπορούσε να επηρεαστεί από τα προβλήματα στον τομέα της οικοδομής, σημείωσε ο Brzeski.
Είναι ένα σαφές μήνυμα ότι αυτό που σήμερα είναι μια οικονομία σε στασιμότητα θα μπορούσε εύκολα να γίνει μια οικονομία σε ύφεση με αυξανόμενη ανεργία», δήλωσε.
Την περασμένη εβδομάδα, η γερμανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση ανακοίνωσε νέα μέτρα που αποσκοπούν στην επιτάχυνση των διαδικασιών σχεδιασμού και αδειοδότησης για κατασκευαστικές εργασίες και στη μείωση της γραφειοκρατίας. Ξεχωριστά, ανακοίνωσε επίσης οικονομικές ελαφρύνσεις για τις εταιρείες που επιβαρύνονται με υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.
Ωστόσο, οι εμπειρογνώμονες δεν είναι πλήρως πεπεισμένοι ότι τα μέτρα θα απαλύνουν την κρίση που αντιμετωπίζει η Γερμανία στην οικοδομή κατοικιών και ούτε ο Brzeski ούτε ο Wohlrabe βλέπουν τα μέτρα ως σαφή λύση.
Ενώ ο Brzeski πιστεύει ότι τα μέτρα θα μπορούσαν τουλάχιστον να βοηθήσουν στην εξομάλυνση της πτώσης, ο Wohlrabe ανησυχεί ότι χωρίς την αντιμετώπιση βασικών ζητημάτων, όπως το κόστος χρηματοδότησης, θα μπορούσαν να αναπτυχθούν περαιτέρω μακροπρόθεσμα προβλήματα.
Εάν η κρίση συνεχιστεί για πολύ καιρό, οι δυνατότητες των μηχανημάτων και του εργατικού δυναμικού θα μπορούσαν να μειωθούν και στη συνέχεια να λείψουν όταν ο κλάδος ανακτήσει τη δύναμή του, εκτίμησε ο Wohlrabe, προσθέτοντας ότι αυτό θα μπορούσε στη συνέχεια να έχει συνολικά ένα «αποδυναμωτικό αποτέλεσμα».