THEPOWERGAME
![Ενεργειακή επάρκεια ΕΕ ©123rf](https://www.powergame.gr/wp-content/uploads/2022/09/energeiaki-eparkeia-news-910x521.jpg)
Το ενεργειακό τοπίο στην Ευρώπη έχει σαφώς βελτιωθεί, ωστόσο οι προκλήσεις, καθώς και οι κίνδυνοι, παραμένουν, τονίζει ο οίκος αξιολόγησης Moody’s, κάτι που θα έχει επιπτώσεις για τις κυβερνήσεις, την κατανάλωση και τις επενδύσεις, με τις τιμές της ενέργειας να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα για τα επόμενα τρία, τουλάχιστον, χρόνια.
Όπως αναφέρει σε νέα ανάλυσή του ο οίκος, τα κυβερνητικά μέτρα στήριξης, η προσαρμογή των εταιρειών στο ενεργειακό σοκ και ο ήπιος καιρός συνέβαλαν στην τόνωση της αποθήκευσης φυσικού αερίου και στη μείωση του κινδύνου συρρίκνωσης της ενέργειας σε όλη την Ευρώπη αυτόν τον χειμώνα. Η πιθανότητα συνεχιζόμενης βελτίωσης της ικανότητας αποθήκευσης θα συμβάλει επίσης στην ενίσχυση της θέσης των ευρωπαϊκών οικονομιών που οδεύουν προς τον επόμενο χειμώνα. Ωστόσο, η περιοχή αντιμετωπίζει σημαντικές ενεργειακές προκλήσεις, όπως προειδοποιεί η Moody’s. Η ΕΕ μπορεί να δυσκολευτεί περισσότερο φέτος να βρει υποκατάστατα για τις προμήθειες ρωσικού φυσικού αερίου, καθώς η αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) πιθανότατα θα «σφίξει». Επιπλέον, αν και οι βραχυπρόθεσμες τιμές του φυσικού αερίου μειώθηκαν απότομα και έχουν επιστρέψει στο σημείο που βρίσκονταν πριν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αναμένει ότι οι τιμές της ενέργειας θα παραμείνουν ασταθείς και πάνω από τα ιστορικά επίπεδα.
Ο οίκος τονίζει πως οι σημαντικά χαμηλότερες τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας και τα μέτρα των κυβερνήσεων θα στηρίξουν τη βραχυπρόθεσμη οικονομική δραστηριότητα. Ωστόσο, αναμένει ότι η οικονομική ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί το 2023, λόγω της όλο και αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής και των αυξανόμενων επιπτώσεών της στην κατανάλωση και τις επενδύσεις. Η βελτιωμένη ισορροπία ζήτησης-προσφοράς στην ενέργεια βραχυπρόθεσμα, εν μέρει λόγω του ήπιου χειμώνα, σε συνδυασμό με την κρατική στήριξη, συνέβαλαν στη διατήρηση καλύτερων οικονομικών επιδόσεων απ’ ό,τι αναμενόταν προηγουμένως. Οι βιομηχανίες έχουν επίσης δείξει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στην προσαρμογή στις υψηλές τιμές ενέργειας.
Για τις κυβερνήσεις, οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας θα αυξήσουν τους δημοσιονομικούς και κοινωνικούς κινδύνους, σε μια περίοδο αποδυνάμωσης της προσιτότητας του χρέους. Θα είναι πολιτικά δύσκολο για τις κυβερνήσεις να ανακαλέσουν την στήριξη που έχουν παράσχει, ειδικά για ορισμένα κράτη όπου οι ισολογισμοί παραμένουν πληγωμένοι από την πανδημία.
Παράλληλα, όπως σημειώνει η Moody’s, το υψηλό ενεργειακό κόστος και η ενεργειακή σπανιότητα θα συνεχίσουν να συμπιέζουν τα εταιρικά περιθώρια κέρδους. Βιομηχανικοί τομείς, όπως τα χημικά και η αυτοκινητοβιομηχανία, είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένοι στις υψηλότερες τιμές και ενδεχόμενο δελτίο ενέργειας.
Τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη πιθανότατα θα παραμείνουν πάνω από το επίπεδο που απαιτείται για έναν ασφαλή χειμώνα, όπως προβλέπει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΕΑ). Υποθέτοντας ότι η μείωση στην αποθήκευση φυσικού αερίου είναι παρόμοια με τη χειρότερη περίπτωση που παρατηρήθηκε μεταξύ 2015 και 2020, το επίπεδο αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη θα είναι περίπου 37% στις αρχές Απριλίου, το οποίο είναι πάνω από τον στόχο του 33%, για να αντιμετωπίσει η περιοχή επαρκώς τον κρύο χειμώνα του επόμενου έτος. Ωστόσο, όπως τονίζει ο οίκος, η αναπλήρωση της αποθήκευσης φυσικού αερίου για τον επόμενο χειμώνα θα είναι ακόμα δύσκολη.
Οι τιμές του φυσικού αερίου μειώθηκαν κατά 80% από τα υψηλά του Αυγούστου του 2022, λόγω της υψηλότερης από την αναμενόμενη αποθήκευσης, ωστόσο μια παρατεταμένη περίοδος γεωπολιτικής αβεβαιότητας και η ανάγκη να αλλάξει ριζικά το ενεργειακό μείγμα της Ευρώπης θα διατηρήσει τις τιμές ενέργειας της περιοχής πολύ πάνω από τα ιστορικά επίπεδα, τουλάχιστον τα επόμενα τρία χρόνια, προειδοποιεί η Moody’s.
Η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις για να αντικαταστήσει τις ροές ρωσικού φυσικού αερίου
Ο ευρωπαϊκός εφοδιασμός φυσικού αερίου θα παραμείνει δύσκολος για δύο βασικούς λόγους, κατά τον οίκο.
- Πρώτον, θα είναι δύσκολο να αντικατασταθεί πλήρως η προμήθεια από τη Ρωσία με εναλλακτικές πηγές. Ο ενεργειακός εφοδιασμός τον χειμώνα του 2023-24 θα είναι περιορισμένος, καθώς οι ροές ρωσικού φυσικού αερίου θα είναι, στην καλύτερη περίπτωση, περίπου το 20% των ενεργειακών ροών του 2022, υποθέτοντας ότι δεν θα υπάρξει περαιτέρω περικοπή.
- Δεύτερον, η Κίνα ανακατεύθυνε τις συρρικνούμενες ροές LNG προς την Ευρώπη το 2022, λόγω ασθενέστερης κινεζικής ζήτησης, εν μέρει λόγω της πολιτικής μηδενικού COVID-19, αλλά αυτό πιθανότατα δεν θα επαναληφθεί φέτος.
Σύμφωνα με τον ΙΕΑ, η Ευρώπη θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ένα δύσκολο χάσμα προσφοράς-ζήτησης αυτό το καλοκαίρι περίπου 30 bcm, που ισοδυναμεί με το ήμισυ του ρωσικού φυσικού αερίου που παραδόθηκε στην ΕΕ το 2022, εάν η Ρωσία σταματήσει όλες τις παραδόσεις αγωγών και οι εισαγωγές LNG της Κίνας επανέλθουν στα επίπεδα του 2021.
Η αγορά LNG θα αντιμετωπίσει επίσης δυσκολίες στην κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης. Ο παγκόσμιος εφοδιασμός LNG είναι πιθανό να αυξηθεί μόνο κατά 30 bcm το 2023, περίπου το ήμισυ των παραδόσεων φυσικού αερίου στην ΕΕ από ρωσικούς αγωγούς το 2022. Τα επόμενα πέντε χρόνια, το ήμισυ της καθαρής αύξησης της προσφοράς θα προέρχεται από τη Βόρεια Αμερική και τη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με τον IEA. Ωστόσο, μετά τη μείωση των επενδύσεων κατά τη διάρκεια του COVID-19, το μεγαλύτερο μέρος της πρόσθετης παραγωγής θα πραγματοποιηθεί μετά το 2025.
Ωστόσο, η ταχεία αύξηση της ικανότητας επαναεριοποίησης LNG στη Γερμανία, την Ιταλία και την Ολλανδία δημιουργεί πρόσθετες πιθανές εισαγωγές, εκτιμά η Moody’s. Τόσο οι χερσαίες όσο και οι πλωτές μονάδες αποθήκευσης και επαναεριοποίησης (FSRU) θα είναι ζωτικής σημασίας για την εξασφάλιση του εφοδιασμού τα επόμενα χρόνια. Επιπλέον, η ικανότητα εισαγωγής LNG στην ΕΕ και στο Ηνωμένο Βασίλειο θα επεκταθεί κατά 34%, ή 6,8 δισεκατομμύρια Bcf/ημέρα μεταξύ 2021 και 2024, διπλάσια από την αύξηση της ικανότητας εισαγωγής LNG κατά 2,8 Bcf/ημέρα μεταξύ 2012 και 2021.