THEPOWERGAME
![Θεόδωρος Τρύφων, συνδιευθύνων σύμβουλος του ομίλου ELPEN και πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας](https://www.powergame.gr/wp-content/uploads/2022/10/theodoros-tryfon-elpen-910x521.jpg)
Η αύξηση του κόστους παραγωγής λόγω και της ενεργειακής κρίσης, θα πρέπει να αξιολογηθεί στο πλαίσιο της επικείμενης ετήσιας γενικής ανατιμολόγησης, ώστε να διασφαλιστεί η διατήρηση της κυκλοφορίας των φαρμάκων, λέει ο κ. Θεόδωρος Τρύφων, συνδιευθύνων σύμβουλος του ομίλου ELPEN και πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας (Π.Ε.Φ.).
Σχετικά με το επενδυτικό πλάνο της εταιρείας, η ELPEN υλοποιεί για την επόμενη πενταετία επενδύσεις 125 εκατ. ευρώ. Το νέο εργοστάσιο της Κερατέας με βασική δραστηριότητα την παραγωγή φαρμάκων υποστηρικτικών για τις παθήσεις του αναπνευστικού είναι έτοιμο για δοκιμαστική λειτουργία εντός Νοεμβρίου, ενώ για το εργοστάσιο της Τρίπολης η ΕLPEN αναμένεται να έχει στα τέλη του 2024 στις διεθνείς αγορές τα πρώτα ογκολογικά της προϊόντα. Παράλληλα ο κ. Τρύφων επισήμανε ότι η εταιρεία επενδύει το 10% του ετήσιου κύκλου εργασιών της στην έρευνα και την καινοτομία καθώς και ότι το πάρκο Βιοτεχνολογίας “Athens Life Tech Park” ξεκινάει σταδιακά τη λειτουργία του εντός του 2023.
Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη:
• Στο πλαίσιο της δράσης «Μεταρρύθμιση του συστήματος clawback & συμψηφισμός του με ερευνητικές και επενδυτικές δαπάνες», του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», εγκρίθηκαν 53 επενδύσεις στον κλάδο της φαρμακοβιομηχανίας, ύψους 519,28 εκατ. ευρώ, το 85% των οποίων αφορά ελληνικές εταιρείες. Πόσες νέες θέσεις απασχόλησης εκτιμάτε ότι θα δημιουργηθούν και ποια η προστιθέμενη αξία για την οικονομία;
Εκτιμούμε ότι οι επενδύσεις της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας θα δημιουργήσουν τουλάχιστον 2.500 νέες άμεσες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης, μόνιμες και καλά αμειβόμενες. Εάν συνυπολογιστεί η έμμεση απασχόληση σε συναφείς κλάδους με την έρευνα την ανάπτυξη και την παραγωγή φαρμάκων, τότε η επίδραση στη συνολική απασχόληση είναι τουλάχιστον πενταπλάσια. Με τις επενδύσεις μας αυτές δημιουργούμε ένα ανάχωμα στο καταστροφικό brain-drain της προηγούμενης δεκαετίας και αξιοποιούμε το αξιόλογο επιστημονικό δυναμικό της χώρας μας.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ για τους όρους και τις προϋποθέσεις για την αξιοποίηση της αναπτυξιακής δυναμικής της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας,οι επενδύσεις του κλάδου συνεπάγονται τη δημιουργία σημαντικής προστιθέμενης αξίας σε όρους αύξησης του ΑΕΠ, και ενίσχυσης των δημοσίων εσόδων. Συγκεκριμένα, η ανταποδοτικότητα των επενδύσεων στο ΑΕΠ κυμαίνεται από 86%-129% της επενδυτικής δαπάνης, ενώ και τα έσοδα του δημοσίου αυξάνονται σε ετήσια βάση μέχρι και έως 37,6% του επενδυόμενου ποσού.
• Το υψηλό κόστος ενέργειας έχει επηρεάσει και τον κλάδο της βιομηχανίας. Η ευρωπαϊκή βιομηχανία μετάλλων Eurometaux, έστειλε επιστολή στην Κομισιόν η οποία υπογράφηκε από διευθύνοντες συμβούλους 40 ευρωπαϊκών εταιρειών, ζητώντας την λήψη μέτρων για την στήριξη της βιομηχανίας. Ως Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας, έχετε προβεί ή σκοπεύετε να προβείτε σε παρόμοιες ενέργειες;
Οι τεράστιες αυξήσεις στο κόστος της ενέργειας προβληματίζουν την ευρωπαϊκή φαρμακοβιομηχανία στο σύνολό της. Είμαστε σε καθημερινή επικοινωνία και διαρκή συντονισμό με τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε μέσω της Medicines for Europe, του θεσμικού οργάνου των ευρωπαϊκών παραγωγικών φαρμακοβιομηχανιών. Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι η βιομηχανία δεν έτυχε των ευνοϊκών ρυθμίσεων για την επιδότηση μέρους της αύξησης του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας, όπως συνέβη στα νοικοκυριά. Έχουμε ήδη ενημερώσει το υπουργείο για το πρόβλημα που δημιουργεί η αύξηση του κόστους παραγωγής λόγω της εκτίναξης του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας, του φυσικού αερίου και του πληθωρισμού. Είναι δεδομένο ότι η παραγωγή φαρμάκων περιλαμβάνει ιδιαίτερα ενεργοβόρες διαδικασίες πού συμπιέζουν ακόμη περισσότερο το περιθώριο βιωσιμότητας μιας σειράς από απαραίτητα φάρμακα πρώτης γραμμής καθώς η νομοθεσία για την τιμολόγηση δεν επιτρέπει τις αυξήσεις. Θεωρούμε ότι η αύξηση του κόστους παραγωγής θα πρέπει να αξιολογηθεί στο πλαίσιο της επικείμενης ετήσιας γενικής ανατιμολόγησης, ώστε να διασφαλιστεί η διατήρηση της κυκλοφορίας των φαρμάκων αυτών.
• Το 2020 οι εξαγωγές ελληνικών φαρμάκων σημείωσαν ρεκόρ προσεγγίζοντας τα 3 δισ. ευρώ, ενώ το 2021 κινήθηκαν ελαφρώς ανοδικότερα. Που οφείλονται οι μεγάλες εξαγωγικές επιδόσεις του κλάδου, υπάρχουν περιθώρια αύξησης; Σε τι βαθμό οι πληθωριστικές πιέσεις αυτή την στιγμή επηρεάζουν τις ελληνικές εξαγωγές φαρμάκων;
Είναι γεγονός ότι τα ελληνικά φάρμακα ήδη κυκλοφορούν σε 147 χώρες του κόσμου, ενώ σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία για το α εξάμηνο του 2022, το φάρμακο αποτελεί το δεύτερο εξαγώγιμο προϊόν της ελληνικής οικονομίας, θέση που διατηρεί σταθερά στην τελευταία πενταετία. Αυτό αποτελεί απτή απόδειξη της εξωστρέφειας του κλάδου που ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί σημαντικά. Σημείο αναφοράς της προσπάθειάς μας για την ενίσχυση των εξαγωγών, αποτελεί η άριστη ποιότητα των ελληνικών φαρμάκων τα οποία παράγονται και ελέγχονται ακολουθώντας κατά γράμμα τους αυστηρούς κανόνες που προβλέπει το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. Το επενδυτικό πρόγραμμα της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας που ήδη βρίσκεται σε στάδιο υλοποίησης, περιλαμβάνει την αναβάθμιση των παραγωγικών και ερευνητικών υποδομών αλλά και τη δημιουργία νέων, που θα ενισχύσουν σημαντικά τις δυνατότητες και τη δυναμική μας, επιτρέποντας την κάλυψη της επενδυτικής υστέρησης της προηγούμενης υφεσιακής δεκαετίας.
Οι στόχοι της επόμενης πενταετίας για την ελληνική φαρμακοβιομηχανία αφορούν στην περαιτέρω βελτίωση της διεθνούς της παρουσίας, στην διεύρυνση της κάλυψης και των επιλογών των Ελλήνων ασθενών με ποιοτικά ελληνικά φάρμακα, στην προώθηση της έρευνας και της καινοτομίας. Είναι δεδομένο ότι οι επενδύσεις της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας θα οδηγήσουν στην περαιτέρω βελτίωση της εξωστρέφειας του κλάδου, στην εδραίωση της χώρας μας στον χάρτη των φαρμακευτικών εξαγωγών και στο άνοιγμα νέων αγορών με σημαντικό εμπορικό ενδιαφέρον.
Ασφαλώς, οι πληθωριστικές πιέσεις επηρεάζουν τις εξαγωγές, όμως το μεγάλο πρόβλημα για τις ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες αφορά στις υπερβολικές επιβαρύνσεις rebate & clawback φαρμακοβιομηχανίας, λόγω της υποχρηματοδότησης του φαρμακευτικού προϋπολογισμού.
• Οι ψηφιακές τεχνολογίες αναδιαμορφώνουν τη φαρμακευτική βιομηχανία και την αλυσίδα εφοδιασμού της. Ποιο είναι το όραμα για το μέλλον και πώς μπορούν οι εταιρείες στην αλυσίδα αξίας να διασφαλίσουν ότι είναι έτοιμες;
Πράγματι, το κεφάλαιο του προγράμματος RRF που αφορά στην Υγεία, εστιάζει στην ψηφιακή αναβάθμιση των υποδομών του συστήματος υγείας και ειδικότερα της φαρμακευτικής φροντίδας. Αυτό, αναμένεται ότι θα βελτιώσει την δυνατότητα παρακολούθησης και ελέγχου της φαρμακευτικής κατανάλωσης και της δαπάνης, επιτρέποντας στοχευμένες, έξυπνες παρεμβάσεις εκ μέρους της Πολιτείας. Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη ενός μηχανισμού για την αξιοποίηση των Real World Data που καθημερινά παράγει το σύστημα συνταγογράφησης, θα επιτρέψει καλύτερες αποφάσεις και για τη βιομηχανία σε ότι αφορά στην κλινική έρευνα και ανάπτυξη, τις διαπραγματεύσεις, τον επιχειρηματικό σχεδιασμό. Αξίζει ακόμη να σημειωθεί ότι, η φαρμακοβιομηχανία ήδη υλοποιεί ένα πανευρωπαϊκό πρόγραμμα για την κωδικοποίηση και ιχνηλασιμότητα των φαρμακευτικών προϊόντων το οποίο θα ενισχύσει την ασφάλεια της διάθεσης των φαρμάκων στην ΕΕ.
• Η ELPEN σχεδιάζει την κατασκευή θερμοκοιτίδας νεοφυών επιχειρήσεων βιοτεχνολογίας, βιοτράπεζας για δράσεις έρευνας, Τεχνητής Νοημοσύνης & Εξατομικευμένης Ιατρικής &Eγκατάστασης ημιβιομηχανικής κλίμακας παραγωγής φαρμακευτικών σκευασμάτων. Τι χρονικό ορίζοντα έχουν οι επενδύσεις αυτές; Υπάρχουν πιθανά εμπόδια που μπορεί να συναντήσετε κατά την προσπάθεια υλοποίησης τους; Θα δημιουργήσετε νέα εργοστάσια ή θα αναβαθμίσετε τα υφιστάμενα;
Γεγονός είναι ότι οι πολιτικές της προηγούμενης δεκαετίας επηρέασαν την αναπτυξιακή δυναμική του κλάδου μας λόγω των μεγάλων επιβαρύνσεων που έφθασαν έως και το 70% του κύκλου των εργασιών τους. Με τη δυνατότητα συμψηφισμού ενός μικρού ποσοστού (8%) του clawback με επενδύσεις, η ελληνική φαρμακοβιομηχανία υλοποιεί ένα επενδυτικό πλάνο ύψους 1,2 δισ. ευρώ σε βάθος πενταετίας. Ένα πλάνο που θέτει τις βάσεις για την ανάδειξη της Ελλάδας σε παραγωγικό και ερευνητικό κόμβο φαρμακευτικής τεχνολογίας για την Ευρώπη.
Σε αυτό το μήκος κύματος και η ELPEN υλοποιεί για την επόμενη πενταετία ένα πρόγραμμα επενδύσεων ύψους 125 εκατ. ευρώ.
Στον παραγωγικό τομέα οι επενδύσεις μας αφορούν: α) Στον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων παραγωγικών της εγκαταστάσεών της στο Πικέρμι
β) Σε ένα νέο εργοστάσιο παραγωγής φαρμάκων στην Κερατέα με βασική δραστηριότητα την παραγωγή φαρμάκων υποστηρικτικών για τις παθήσεις του αναπνευστικού
και γ) Μαζί με την Win Medica, μέλος του Ομίλου ELPEN, η εταιρεία επενδύει και σε ένα νέο εργοστάσιο παραγωγής ογκολογικών φαρμάκων στην Τρίπολη.
Στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης η επένδυσή μας αφορά στην δημιουργία ενός Πάρκου Βιοτεχνολογίας, του Athens Life Tech Park, που θα εστιάζει στους τομείς της καινοτομίας, της έρευνας και της εκπαίδευσης.
Η υλοποίηση του επενδυτικού μας πλάνου είναι ήδη σε προχωρημένο στάδιο. Ο εκσυγχρονισμός των υφιστάμενων εγκαταστάσεων έχει ολοκληρωθεί στο μεγαλύτερο του μέρος. Το νέο εργοστάσιο της Κερατέας είναι έτοιμο για δοκιμαστική λειτουργία εντός Νοεμβρίου 2022 ενώ για το εργοστάσιο της Τρίπολης αναμένεται στα τέλη του 2024 να έχουμε στις διεθνείς αγορές τα πρώτα ογκολογικά μας προϊόντα. Από την άλλη το Πάρκο Βιοτεχνολογίας «Athens Life Tech Park» ξεκινάει σταδιακά τη λειτουργία του εντός του 2023 και αναμένεται να είναι σε πλήρη λειτουργία για το σύνολο των δραστηριοτήτων του εντός του 2024.
Με τις επενδύσεις μας αυτές, επιβεβαιώνουμε έμπρακτα την εμπιστοσύνη μας στις δυνατότητες της χώρας μας. Η Φαρμακοβιομηχανία, έχει σημαντική αναπτυξιακή δυναμική και πρέπει να αναγνωριστεί από την Πολιτεία. Είναι προφανές ότι η άρση των υφιστάμενων αντικινήτρων, η διαμόρφωση ενός σταθερού επενδυτικού πλαισίου και η ολοκλήρωση των δομικών μεταρρυθμίσεων, θα μας επιτρέψουν να υλοποιήσουμε το σχεδιασμό μας και να συμβάλλουμε ενεργά στο εθνικό σχέδιο για την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας.
Στην ELPEN κοιτάμε μπροστά και παρέχουμε ποιοτικές θεραπείες σε προσιτή τιμή, εξασφαλίζοντας ένα πολύτιμο σύμμαχο για τον Έλληνα ασθενή, το Ελληνικό Φάρμακο. Μαζί με τους Ανθρώπους μας επιδιώκουμε για να γίνουμε ανταγωνιστικότεροι στην παραγωγή και στην καινοτομία διασφαλίζοντας ένα καλύτερο μέλλον για τη χώρα και την ελληνική κοινωνία.
• Οι παραπάνω επενδύσεις που έχει δρομολογήσει η ΕLPEN, απαιτούν εξειδικευμένους και καλά καταρτισμένους επιστήμονες. Θεωρείτε πως έχουμε τέτοιο ανθρώπινο δυναμικό στην Ελλάδα;
Η χώρα μας διαθέτει το κατάλληλο επιστημονικό δυναμικό για τη στελέχωση των επενδύσεων που υλοποιεί όχι μόνο η ELPEN, αλλά και οι υπόλοιπες ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες. Δεν χωράει αμφιβολία, πως τα ελληνικά Πανεπιστήμια διαμορφώνουν υψηλού επιπέδου επαγγελματίες σε όλο το φάσμα της επιστήμης. Το γεγονός αυτό αποδείχτηκε άλλωστε περίτρανα τα προηγούμενα χρόνια με τους νέους της χώρας μας να αναγνωρίζονται στο εξωτερικό για την άρτια κατάρτιση και τις σημαντικές δεξιότητές τους. Ήρθε λοιπόν η ώρα να τους δώσουμε την ευκαιρία που αναζήτησαν εκτός Ελλάδος.
Οι συνθήκες που επικράτησαν τα προηγούμενα χρόνια διαμόρφωσαν μια κρίσιμη μάζα πολυάριθμων και εξαιρετικά επιτυχημένων Ελλήνων επιστημόνων της διασποράς. Είναι συνεπώς ξεκάθαρο, πως η αξιοσημείωτη δυναμική και η σπουδαία τεχνογνωσία που ανέπτυξαν τα «ελληνικά μυαλά» στο εξωτερικό πρέπει επιτέλους να μεταφερθεί στη χώρα μας και να αξιοποιηθεί προς όφελός της. Οι επενδύσεις της ELPEN και συνολικά της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας, μπορούν όχι μόνο να αναχαιτίσουν τη διαφυγή ξένων επιστημόνων στο εξωτερικό, αλλά και να συμβάλλουν στον επαναπατρισμό τους.
• Τo 2020 η ELPEN σημείωσε σημαντική αύξηση των πωλήσεων αλλά και της κερδοφορίας, το θετικό αυτό Momentum σχετίζεται με την πανδημία ή με άλλους παράγοντες; Πιστεύετε θα συνεχιστεί η αυξητική αυτή τάση;
H ανοδική αυτή τάση της ELPEN δεν σχετίζεται με κάποιο Momentum, ούτε με κάποια συγκυριακή εξέλιξη οφειλόμενη στην πανδημία ή σε άλλους παράγοντες. Απεναντίας, αποτελεί το αποτέλεσμα μιας συντονισμένης και συνειδητής προσπάθειας που καταβάλλεται εδώ και μια δεκαετία.
Tο 90% της κερδοφορίας μας προέρχεται σήμερα από το εξωτερικό. Αυτό είναι αποτέλεσμα της εξωστρέφειας, με την οποία λειτουργούμε και της ενισχυμένης παρουσίας μας στις διεθνείς αγορές. Κι αυτό, γιατί το εξαιρετικά δυσμενές περιβάλλον που επικρατεί τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας δεν επιτρέπει τον επιχειρησιακό σχεδιασμό. Mε μια υπερφορολόγηση που φτάνει το 70% του τζίρου των επιχειρήσεων, τα περιθώρια προβλεψιμότητας είναι εξαιρετικά περιορισμένα. Γι’ αυτό και απαιτείται εξορθολογισμός των υπερβολικών υποχρεωτικών επιστροφών εδώ και τώρα.
Έχοντας ήδη πετύχει την ανάδειξή μας ως «Συνεργάτη Επιλογής» σε κάθε χώρα που δραστηριοποιούμαστε, στην ELPEN εισπράττουμε σημαντική αναγνώριση για την ισχυρή τεχνογνωσία και τις υψηλές προδιαγραφές των προϊόντων μας. Το 80% της παραγωγής μας είναι σήμερα προσανατολισμένο στην εξαγωγική μας δραστηριότητα. Με δεδομένη τη δυναμική αυτή, θεωρούμε πως θα συνεχιστεί η αυξητική τάση που ήδη καταγράφουμε, συμβάλλοντας παράλληλα και στο εθνικό σχέδιο για την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας.
Η Πολιτεία, οφείλει να αναγνωρίσει την πολλαπλασιαστική αξία του κλάδου και να στηρίξει ουσιαστικά την επιτάχυνση των επενδυτικών μας προσπαθειών.
Στην ELPEN πιστεύουμε στις δυνατότητες της Ελλάδας. Επενδύουμε το 10% του ετήσιου κύκλου εργασιών μας στην έρευνα και την καινοτομία, προωθώντας συνέργειες με την επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα. Παράλληλα, επενδύουμε και στις υποδομές μας, αναβαθμίζοντας τις παραγωγικές μας εγκαταστάσεις σύμφωνα με τις πιο σύγχρονες τεχνολογίες.
Αναμφίβολα, το σημαντικότερο κλειδί για τις επιτυχίες που σημειώνουμε τα τελευταία χρόνια είναι το υψηλής εξειδίκευσης ανθρώπινο δυναμικό μας. Επιλέγουμε τους κατάλληλους ανθρώπους και μαζί τους μοιραζόμαστε ένα κοινό όραμα, να πάμε την ELPEN μπροστά και να θέσουμε τις βάσεις για την επόμενη ημέρα.