THEPOWERGAME
![ΕΚΤ ©EPA](https://www.powergame.gr/wp-content/uploads/2021/03/ekt-1-910x521.jpg)
Ενώ η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ και η Τράπεζα της Αγγλίας έχουν ήδη μπει στο μονοπάτι των ανοδικών επιτοκίων για να δαμάσουν τον πληθωρισμό, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έχει μείνει πίσω παρά τις πιέσεις που δέχεται για ταχύτερη αναπροσαρμογή της νομισματικής πολιτικής. Με την Ευρωζώνη, όμως, να συγκεντρώνει όλο και πιο πολλά «συμπτώματα» στασιμοπληθωρισμού, ακόμη και τα «περιστέρια» της ΕΚΤ, δηλαδή τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου που τάσσονται υπέρ μιας υποστηρικτικής νομισματικής πολιτικής, αναγνωρίζουν πως είναι αναπόφευκτη η συντομότερη αύξηση των επιτοκίων.
Αυτή η μεταστροφή έγινε αντιληπτή ύστερα από δηλώσεις του Φίλιπ Λέιν, που είναι ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, του Φάμπιο Πανέτα που διατηρεί θέση στο εκτελεστικό συμβούλιο και του Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό που κρατά τα ηνία της κεντρικής τράπεζας στη Γαλλία. Την περασμένη Πέμπτη, ο Λέιν δήλωσε σε εκδήλωση του κέντρου ερευνών Bruegel ότι «είναι ξεκάθαρο πως θα μεταβληθούν τα επιτόκια όχι μόνον μια φορά αλλά διαδοχικά σε ένα χρονικό διάστημα». Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, είπε πως μια αύξηση τον Ιούλιο δεν είναι το μείζον θέμα.
Αν και ο Φάμπιο Πανέτα δήλωσε στη La Stampa πως είναι απαραίτητο να βγουν τα στοιχεία για την ανάπτυξη του β’ ΄τριμήνου πριν ληφθεί κάποια απόφαση, πρόσθεσε πως η ΕΚΤ θα «μπορούσε σταδιακά να περιορίσει» τα μέτρα στήριξης λόγω της ενίσχυσης των πληθωριστικών πιέσεων. Ο μετριοπαθής Βιλερουά ντε Γκαλό δεν απέκλεισε από το Παρίσι το ενδεχόμενο να τερματιστούν από τον Ιούνιο οι καθαρές τοποθετήσεις σε ομόλογα της Ευρωζώνης στο πλαίσιο του μόνιμου προγράμματος ΑΡΡ, ένα βήμα που θα ανοίξει το δρόμο σε μια αύξηση των επιτοκίων. «Πιστεύω πως είναι εύλογο να εισέλθουν τα επιτόκια σε θετικό έδαφος μέχρι τα τέλη του έτους, εκτός εάν υπάρξουν απρόβλεπτα γεγονότα» δήλωσε ο Γάλλος αξιωματούχος.
Τα «γεράκια» του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ, δηλαδή όσοι προασπίζουν τις αρετές μιας αυστηρής νομισματικής πολιτικής στην Ευρωζώνη, έχουν ήδη κάνει λόγο για μια αλλαγή πλεύσης μέσα στους επόμενους μήνες. Ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ, Λουί ντε Γκίντος, και η Ίζαμπελ Σνάμπελ, δυο από τα πιο γνωστά «γεράκια» στη Φρανκφούρτη, έχουν αναφερθεί σε μια σειρά αυξήσεων στα επιτόκια από τον Ιούλιο. Οπότε οικονομικοί αναλυτές ήδη προδικάζουν μια αναπροσαρμογή του επιτοκίου αποδοχής καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης από το -0,5% στο –0,25% στις 21 Ιουλίου. Ανάλογη στάση έχει υιοθετήσει ο Όλι Ρεν, κεντρικός τραπεζίτης της Φιλανδίας.
Οι αγορές και η νέα εποχή για το κόστος δανεισμού
Ύστερα από μια οκταετία με αρνητικά επιτόκια στην Ευρωζώνη, οι αγορές συμβιβάζονται με την αναπροσαρμογή των επιτοκίων σε υψηλότερα επίπεδα καθώς ο πληθωρισμός όχι μόνον βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα αλλά ουδείς μπορεί να αποκλείσει πως δεν θα αυξηθεί περαιτέρω. Δεν είναι τυχαίο που την περασμένη εβδομάδα διευρύνθηκε η διαφορά αποδόσεων ανάμεσα στα 10ετή γερμανικά και ιταλικά ομόλογα πάνω από δυο ποσοστιαίες μονάδες για πρώτη φορά από το 2020. Το 10ετές κόστος δανεισμού της Γερμανίας, παράλληλα, ξεπέρασε το 1%, φθάνοντας σε επίπεδα που έχουν να παρουσιαστούν στο ταμπλό των αγορών από το 2014. Μερίδα οικονομικών αναλυτών θεωρούν πως μια αύξηση των επιτοκίων είναι εδώ και καιρό επιβεβλημένη καθώς ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε τον Απρίλιο στο ανεπανάληπτο 7,5%.
Ο πόλεμος που έχει εξαπολύσει η Ρωσία στην Ουκρανία εισήλθε στη 10η εβδομάδα, με αποτέλεσμα να εντείνονται οι ανατιμήσεις στα βιομηχανικά και αγροτικά εμπορεύματα, ανατρέποντας τη δυναμική ανάκαμψης των οικονομικών μετά την πανδημία της νόσου Covid-19. Αν και ο δείκτης τροφίμων της Οργάνωσης Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) υποχώρησε κατά 0,8% τον Απρίλιο ε μηνιαία βάση, παραμένει κοντά στο ιστορικό υψηλό των 159,6 μονάδων που καταγράφηκε τον Μάρτιο.
Κυρίως λόγο των τεράστιων ανατιμήσεων στην ενέργεια αλλά και των lockdown στην Κίνα, οι παραγγελίες στον μεταποιητικό κλάδο της Γερμανίας και η βιομηχανική παραγωγή στη Γαλλία διολίσθησαν περισσότερο απ΄ ότι αναμένονταν τον Μάρτιο. Εκτός των άλλων, ένα ακόμη ενδεικτικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες είναι η έλλειψη καλωδιώσεων καθώς οι βασικοί προμηθευτές τους βρίσκονται στην Ουκρανία.
Τα σημάδια στασιμοπληθωρισμού στην Ευρωζώνη
«Τα στοιχεία αυτά δεν είναι καλά», σχολιάζει ο Κλάους Βίστενσεν, οικονομολόγος της Pantheon Macroeconomics, στους Financial Times, διαβλέποντας μεγάλη πτώση της παραγωγής μέσα στο β΄ τρίμηνο του έτους. Ο Χόλγκερ Σμίτινγκ, επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg Bank, προβλέπει πως το πραγματικό ΑΕΠ στην Ευρωζώνη θα παραμείνει στάσιμο το β’ τρίμηνο με τον πληθωρισμό να αναρριχάται στο 8%. Οπότε, μετά από περίοδο υποστηρικτικής πολιτικής, η ΕΚΤ θα αναγκαστεί να αυξήσει τα επιτόκια την ώρα που οι συνθήκες στην Ευρωζώνη δεν είναι ιδανικές. Όμως είναι η μοναδική φόρμουλα για να μην εκτροχιαστούν οι πληθωριστικές πιέσεις που δέχονται σήμερα επιχειρήσεις και νοικοκυριά.