THEPOWERGAME
![Βλαντίμιρ Πούτιν ©EPA/ALEKSEY NIKOLSKYI](https://www.powergame.gr/wp-content/uploads/2022/02/putin-e1651563346529-910x521.jpg)
Τον Ιούλιο του 2021, όταν τα νερά του Δνείπερου, του ποταμού που χωρίζει τη φιλορωσική ανατολική Ουκρανία από το φιλοδυτικό κομμάτι προς δυσμάς, δεν ήταν παγωμένα όπως τον χειμώνα, και τα ρωσικά στρατεύματα δεν ήταν συγκεντρωμένα στα σύνορα με την Ουκρανία, στην επίσημη ιστοσελίδα του Κρεμλίνου δημοσιευόταν ένα άρθρο του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν.
Μέσα στις σχεδόν 7.000 λέξεις του άρθρου με τίτλο «Σχετικά με την ιστορική ενότητα Ρώσων και Ουκρανών», ο Ρώσος πρόεδρος υποστήριζε ότι η Ουκρανία ήταν «αποκλειστικά αποτέλεσμα της σοβιετικής εποχής, διαμορφωμένη κατά μεγάλο βαθμό στα εδάφη της ιστορικής Ρωσίας» και η «πραγματική κυριαρχία/ανεξαρτησία της Ουκρανίας είναι δυνατή ακριβώς σε συνεργασία με τη Ρωσία». Σύμφωνα με αναλυτές, ο Ρώσος πρόεδρος είχε παρουσιάσει στο δοκίμιό του το θεωρητικό «οπλοστάσιο» με ιστορικές αναφορές για τη στάση του απέναντι στην Ουκρανία αναλύοντας το πώς βλέπει τη Λευκορωσία και την Ουκρανία, θεωρώντας τες μαζί με τη Ρωσία «ένα έθνος, έναν λαό».
Η τωρινή οριακή κατάσταση στα σύνορα Ουκρανίας-Ρωσίας μπορεί να μοιάζει δυναμική, ωστόσο μοιάζει να είναι εν πολλοίς στατική καθώς η Μόσχα περιέρχεται σε μία «παγίδα», η οποία όμως δεν αφορά μόνο την ίδια.
Το ρωσικό «Δόγμα του Εγγύς Εξωτερικού»
Από τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης μέχρι και σήμερα, ένας από τους πυλώνες της εξωτερικής πολιτικής της Ρωσίας είναι το «Δόγμα του Εγγύς Εξωτερικού». Πρόκειται για τον γεωγραφικό χώρο που καλύπτει τις χώρες που σήμερα βρίσκονται δυτικά της Ρωσίας και στο παρελθόν ανήκαν στη Σοβιετική Ένωση. Το Εγγύς Εξωτερικό για τους Ρώσους πολιτικούς, διπλωμάτες και στρατιωτικούς αποτελεί επί της ουσίας μία ζώνη επιρροής της Ρωσικής Ομοσπονδίας σε πολιτικό, στρατιωτικό και οικονομικό επίπεδο, καθώς και μία γεωγραφική ζώνη που είναι ανάχωμα απέναντι στην επεκτατική πολιτική του ΝΑΤΟ. Σύμφωνα δε με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, υπήρχαν προφορικές συμφωνίες και εγγυήσεις περί μη διεύρυνσης της Συμμαχίας προς Ανατολάς.
Το εν λόγω δόγμα βρίσκει πλήρη εφαρμογή στην περίπτωση της Ουκρανίας, η οποία κατέχει δεσπόζουσα θέση μεταξύ των χωρών που ανήκουν στην ίδια γεωγραφική ζώνη. Παράλληλα, η Ρωσία έχει δείξει επανειλημμένα ότι δεν έχει την πρόθεση να την αφήσει στην… αγκαλιά του ΝΑΤΟ.
Η ανάλυση κόστους-οφέλους από τη Μόσχα
Με τη συγκέντρωση δυνάμεων από την πλευρά της Ρωσίας στην ουκρανική μεθόριο να είναι μεγάλη και τη διαφορά τόσο ποσοτική όσο και ποιοτική μεταξύ των δύο στρατών να είναι μεγάλη υπέρ της Μόσχας, μία πιθανή ρωσική εισβολή στην ανατολική Ουκρανία θα ήταν υπόθεση ημερών, μέχρι να λήξει υπέρ της Ρωσίας. Μερίδα αναλυτών υποστηρίζει ότι παρά τα δημοσιεύματα, που κάνουν λόγο για επικείμενη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, στις προθέσεις της Μόσχας δεν είναι κάτι τέτοιο. Αντιθέτως, στόχος είναι η διατήρηση του status quo στη χερσόνησο της Κριμαίας και το Ντονμπάς.
Παράλληλα, μία ρωσική εισβολή στην Ουκρανία θα είχε ως όριο τον ποταμό Δνείπερο ο οποίος χωρίζει το ανατολικό από το δυτικό κομμάτι, με δύο όμως αποτελέσματα. Αφενός θα συσπείρωνε τους πληθυσμούς που κατοικούν στη δυτική Ουκρανία και διακατέχονται από έντονα αντιρωσικά αισθήματα, δημιουργώντας έναν πιο εχθρικό γείτονα στα όρια της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Αφετέρου, το οικονομικό κόστος για τη διατήρηση της νέας κατάστασης στην ανατολική Ουκρανία θα ήταν δυσβάστακτο, αν συνυπολογιστούν και πιθανές οικονομικές κυρώσεις.
Αντιθέτως, η υφιστάμενη κατάσταση με «νησίδες» ρωσικής επιρροής στην Ουκρανία, είναι μία κατάσταση που λειτουργεί εδώ και σχεδόν 10 χρόνια προς όφελος της Μόσχας και των επιδιώξεών της.
Η παγίδα της Ουκρανίας
Η κρίση στα σύνορα Ρωσίας-Ουκρανίας μπορεί να λάβει τα χαρακτηριστικά παγίδας για τη Μόσχα. Αυτό διότι δεν μπορεί να κάνει πίσω, δίνοντας χώρο στο ΝΑΤΟ, καθώς μία υποχώρησή της θα ισοδυναμούσε με στρατηγική ήττα σε θεμελιώδες επίπεδο από τη στιγμή που η Ουκρανία αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της γεωπολιτικής αρχιτεκτονικής του Κρεμλίνου. Στον αντίποδα, μία επιθετική κίνηση της Ρωσίας εις βάρος της Ουκρανίας θα είχε ανυπολόγιστες συνέπειες για την ισορροπία δυνάμεων στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο.
Και στις δύο περιπτώσεις ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται ως η πρώτη που επηρεάζεται λόγω της κοντινής απόστασης με τη Ρωσία, της ενεργειακής εξάρτησης που υφίσταται και σε μακροπρόθεσμο επίπεδο λόγω της απομάκρυνσης της Ρωσίας από τη Γηραιά Ήπειρο και της διαφαινόμενης προσέγγισης με την υπερδύναμη της Κίνας.