THEPOWERGAME
![O Αθανάσιος Δαγούμας, πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας ©Eurokinissi](https://www.powergame.gr/wp-content/uploads/2021/12/dagoumas-910x521.jpg)
«Οι ροές από Ουκρανία παραμένουν σημαντικές, δεν μπορούν να υποκατασταθούν άμεσα από ΗΠΑ και Κατάρ και γι’ αυτό τον λόγο απαιτείται ρεαλισμός από όλες τις πλευρές». Αυτά δήλωσε τη Δευτέρα ο πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) Αθανάσιος Δαγούμας, με αφορμή τον νέο γύρο ανόδου στις τιμές του φυσικού αερίου λόγω της Ρωσο-ουκρανικής κρίσης.
Μετά το υψηλότερο επίπεδο του τελευταίου δεκαημέρου που σημειώθηκε στις διεθνείς τιμές του φυσικού αερίου την Τρίτη, χθες το μεσημέρι καταγράφονταν μικρή υποχώρηση του δείκτη TTF στα 90,31 ευρώ ανά μεγαβατόρα. Όμως, οι αναλυτές αποφεύγουν τις προβλέψεις για το τι μπορεί να συμβεί σε περίπτωση πολεμικής σύρραξης στην Ουκρανία.
Οι διαδρομές του φυσικού αερίου
Ο ουκρανικός διάδρομος, δυναμικότητας 170 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως, παραμένει η σημαντικότερη διαδρομή για τις εισαγωγές φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Η δεύτερη διαδρομή είναι ο αγωγός NordStream I που συνδέει απευθείας τη Ρωσία με την Γερμανία, ετήσιας δυναμικότητας 55 δισ. κυβικών μέτρων και η τρίτη ο αγωγός Yamal – Europe που συνδέει τη Ρωσία με την Πολωνία, δυναμικότητας 33 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως. Οι τρεις επόμενοι αγωγοί προμήθειας στη Βορειοδυτική Ευρώπη έχουν αρκετά χαμηλότερη δυναμικότητα: οι αγωγοί Europipe I και II, που συνδέουν τα νορβηγικά κοιτάσματα με την Γερμανία έχουν δυναμικότητα 18 και 26 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως, αντίστοιχα, ενώ ο Franpipe που συνδέει Νορβηγία με Γαλλία (Δουνκέρνη) 19,6 δισ. κυβικά μέτρα.
Τις τελευταίες ημέρες πυκνώνουν τα δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να στηρίξουν την Ευρώπη με εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού και από τη Μέση Ανατολή. Οι δηλώσεις του προέδρου της ΡΑΕ δείχνουν, πάντως, πως αυτό το σενάριο δεν είναι αρκετό να καθησυχάσει τις αγορές. Για λόγους σύγκρισης μόνο η ετήσια δυναμικότητα του NordStream I αντιστοιχεί σε 600 – 700 δρομολόγια πλοίων με LNG.
Φυσικό αέριο: Η έκρηξη τιμών και οι προβλέψεις
Ο κ. Δαγούμας έδωσε και μια εξήγηση για την έκρηξη τιμών στο φυσικό αέριο και ακολούθως στην ηλεκτρική ενέργεια, που κορυφώθηκε από το τρίτο τρίμηνο του 2021. Την απέδωσε στην αδυναμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) να αποκτήσει LNG, αφού η Κίνα σκούπιζε στην κυριολεξία τα φορτία (ανεβάζοντας τις τιμές), λόγω ελλείψεων ενέργειας μετά τα προβλήματα που σημειώθηκαν σε ανθρακικά εργοστάσια.
Όπως είπε ο πρόεδρος της ΡΑΕ, στο τρίτο τρίμηνο υπήρξε αύξηση στις ανάγκες για εισαγωγές φυσικού αερίου προς την Ευρώπη. Ενώ στο δεύτερο τρίμηνο το κόστος των εισαγωγών αερίου στην ΕΕ ήταν κοντά στα 23 δισ. ευρώ στο τρίτο τρίμηνο εκτοξεύθηκε στα 40 δισ. ευρώ.
Αυτή η ανάγκη για πρόσθετες ποσότητες «δεν καλύφθηκε από αγωγούς» καθώς η Ρωσία δεν εξήγαγε επιπλέον φυσικό αέριο λόγω της γνωστής εμπλοκής με τον Nord Stream II. Για την ακρίβεια, οι εισαγωγές αερίου από Ρωσία μέσω των αγωγών τον Σεπτέμβριο, τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο ήταν χαμηλότερες έναντι του Αυγούστου 2021.
Έτσι πολλές ευρωπαϊκές χώρες βγήκαν στην αγορά του LNG ώστε να έχουν πρόσβαση σε υγροποιημένο φυσικό αέριο. Ταυτόχρονα αυξήθηκε σημαντικά η ζήτηση φυσικού αερίου στην Ασία, «καθώς η Κίνα αντιμετώπισε blackouts από τα ανθρακικά της εργοστάσια, που είχαν ζημιές λόγω πλαφόν στις τιμές, καθώς οι διεθνείς τιμές άνθρακα ανέβηκαν ενώ παράλληλα είχε διακόψει εισαγωγές άνθρακα από Αυστραλία στα τέλη 2020 για πολιτικούς λόγους».
Την ίδια περίοδο που η Κίνα σάρωνε τα διεθνή φορτία LNG οι αποθήκες φυσικού αερίου στην Ευρώπη είχαν τις χαμηλότερες ποσότητες κατά την τελευταία δεκαετία! Η πληρότητα τους δεν ξεπερνούσε το 68% όταν τα προηγούμενα χρόνια είχαν την ίδια περίοδο πληρότητα κοντά στο 80% και κάποιες χρονιές άνω του 90% (όπως το 2019). Ο κ. Δαγούμας παρουσίασε και ένα γράφημα με τις πληρότητες των αποθηκών φυσικού αερίου της Ευρώπης που βρίσκονται υπό τη διαχείριση της ρωσικής Gazprom. Τι έδειχναν; Οι αποθήκες που ελέγχονταν από τον ρωσικό κολοσσό είχαν στις αρχές Νοεμβρίου πληρότητα μόλις 20% – 22% όταν οι υπόλοιπες αποθήκες στην Ε.Ε. ήταν γεμάτες κατά 80%…
Όλοι αυτοί οι παράγοντες οδήγησαν στην έκρηξη τιμών στο φυσικό αέριο στην Ευρώπη και τη σύγκλιση προς τις υψηλές τιμές που είχαν ήδη διαμορφωθεί στην Ασία λόγω της μεγάλης ζήτησης LNG από Κίνα.
Ο κ. Δαγούμας υποστήριξε πως «αυτή τη στιγμή, οι εκτιμήσεις δείχνουν αποκλιμάκωση τιμών φυσικού αερίου τον Απρίλιο 2022 και μεγαλύτερη το 2023. Η κατάσταση όμως είναι εξαιρετικά ευμετάβλητη, δημιουργώντας επισφάλεια για ασφαλείς προβλέψεις». Την προηγούμενη Παρασκευή τα futures έδειχναν πως η τιμή του TTF θα υποχωρήσει κάτω από τα 40 ευρώ ανά μεγαβατόρα τον Απρίλιο του 2023 και θα βρίσκεται πιο κοντά στα 20 ευρώ ανά μεγαβατόρα από τον Ιούνιο του επόμενου χρόνου. Όμως πολλά θα κριθούν στα σύνορα της Ρωσίας με την Ουκρανία.