THEPOWERGAME
![Société Générale ©EPA/IAN LANGSDON](https://www.powergame.gr/wp-content/uploads/2021/10/Societe-Generale-910x521.jpg)
Τα 10 κορυφαία θέματα της ευρωζώνης για το 2022 παρουσιάζει σε νέα έκθεσή της η Société Générale, επισημαίνοντας πως αυτή η χρονιά ξεκινά προφανώς με μεγάλο μαύρο σύννεφο που κρέμεται από πάνω μας σε σχήμα Όμικρον. Οι περιορισμοί κοινωνικής αποστασιοποίησης έχουν επιστρέψει και αναπόφευκτα θα επηρεάσουν τη δραστηριότητα. Ωστόσο, αυτό καθυστερεί αντί να εκτροχιάσει την ανάκαμψη, αν και οι χώρες με χαμηλά ποσοστά εμβολιασμού θα «χτυπηθούν» για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Τα γεωπολιτικά γεγονότα (Ουκρανία/Ρωσία, Ταϊβάν/Κίνα) θα μπορούσαν επίσης να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στις προοπτικές, κυρίως μέσω του κινδύνου κυρώσεων και της διακοπής των ροών ενέργειας.
Ωστόσο, παρά αυτούς τους κινδύνους, το 2022 θα πρέπει να είναι έτος περισυλλογής για το τι έρχεται μετά την πανδημία, επισημαίνει η SocGen. Το πολύ σημαντικό είναι πως η άμεση στήριξη της πολιτικής θα αρχίσει να μειώνεται και μπορεί ακόμη και να χρειαστεί να γίνει πιο «σφιχτή» για να συγκρατήσει τον πληθωρισμό και να διασφαλίσει τη δημοσιονομική βιωσιμότητα. Ως αποτέλεσμα, οι διαρθρωτικές πολιτικές θα έχουν μεγαλύτερη σημασία, με έμφαση στην παραγωγικότητα. Αυτό είναι ακόμη πιο σημαντικό λαμβάνοντας υπόψη τη μετάβαση σε μία οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα, η οποία είναι απίθανο να στηρίξει την παραγωγικότητα και τον χαμηλό πληθωρισμό βραχυπρόθεσμα. Αυτές οι σκέψεις , όπως τονίζει η γαλλική τράπεζα, θα κατέχουν εξέχουσα θέση στις συζητήσεις της ΕΕ για τις μεταρρυθμίσεις (π.χ. ένωση τραπεζών και κεφαλαιαγορών, ταμείο ανάκαμψης). Οι εθνικές εξελίξεις θα έχουν επίσης μεγάλη σημασία, με την SocGen να παρακολουθεί στενά την πρόοδο των εσωτερικών μεταρρυθμίσεων στην Ιταλία και τη Γερμανία φέτος για ενδείξεις πιθανών τάσεων της ΕΕ.
Όσον αφορά στις υποκείμενες οικονομικές συνθήκες, η γαλλική τράπεζα παραμένει πολύ θετική για τις προοπτικές στην εγχώρια ζήτηση, με τις συσσωρευμένες αποταμιεύσεις να βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά και τις εταιρείες να εξακολουθούν να μπορούν να επωφεληθούν από το χαμηλό κόστος χρηματοδότησης για να καλύψουν την ισχυρή υποκείμενη ζήτηση και την πράσινη μετάβαση.
Με πιο συγχρονισμένους κλάδους της μεταποίησης και των υπηρεσιών, η αύξηση του ΑΕΠ θα πρέπει να είναι λίγο πάνω από 4% φέτος, από 5,3% πέρυσι. Αυτό το σκηνικό είναι ιδανικό για να αποσυρθεί η πολιτική από την ακραία υποστήριξή της στη ζήτηση, αλλά οι αγορές, οι οποίες και κινούνται με υψηλές αποτιμήσεις, μπορεί να «πανικοβληθούν» και να σημειώσουν μεγαλύτερη μεταβλητότητα. Οι αγορές εργασίας θα είναι κρίσιμες για την πολιτική, αλλά η SocGen αναμένει ότι δεν θα υπάρξει ακραία αύξηση του πληθωρισμού των μισθών.
Έτσι, τα 10 top θέματα του 2022 για την ευρωζώνη είναι, σύμφωνα με τη γαλλική τράπεζα, τα εξής:
- Ο πληθωρισμός θα αποδειχθεί παροδικός και θα επιβραδυνθεί κάτω από το 2% το δ’ τρίμηνο του 2022. Η άποψή της βασίζεται στο ότι οι τρεις κύριοι παράγοντες (τιμές ενέργειας, επιδράσεις βάσης και διαταραχές της προσφοράς) που προκαλούν την τρέχουσα περίοδο αυξημένου πληθωρισμού, θα χαλαρώσουν. Η μεγαλύτερη συμβολή στον πληθωρισμό είναι η ενέργεια, και αυτό αντιπροσωπεύει τον μεγαλύτερο κίνδυνο για τις προβλέψεις της, ωστόσο, ειδικά δεδομένης της μεταβλητότητάς της. Έτσι, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι οι τιμές της ενέργειας να μην υποχωρήσουν τόσο γρήγορα όσο αναμένει η αγορά ή ακόμη και να επιταχυνθούν εκ νέου, όπως τους τελευταίους μήνες. Η γαλλική τράπεζα ήλπιζε, όπως σημειώνει, ότι η έγκριση του NordStream 2 θα μπορούσε να προσφέρει κάποια ανακούφιση στην αγορά την άνοιξη, αλλά φαίνεται ότι η έγκρισή του θα καθυστερήσει για το δεύτερο εξάμηνο του 2022 το νωρίτερο και, στη χειρότερη περίπτωση, μπορεί να μην γίνει, εάν ξεσπάσουν εντάσεις με τη Ρωσία. Απρόβλεπτα γεγονότα, όπως το πρόσφατο κλείσιμο του 30% του πυρηνικού συστήματος παραγωγής της Γαλλίας, θα μπορούσαν επίσης να επιδεινώσουν τον εφοδιασμό, ενώ ο κρύος καιρός, ειδικά σε μεγάλες χώρες κατανάλωσης φυσικού αερίου όπως η Κίνα, μπορεί να αποσύρει τις προμήθειες από την Ευρώπη.
- To ποσοστό όσων είναι εκτός απασχόλησης, αλλά χρειάζονται άμεσα εργασία («labourmarketslack», θα διατηρήσει υπό έλεγχο το σπιράλ μισθών-τιμών . Η άνοδος του πληθωρισμού το 2021 ώθησε τις προσδοκίες των νοικοκυριών για τον πληθωρισμό υψηλότερα, τροφοδοτώντας φόβους για δευτερογενείς επιπτώσεις. Πράγματι, με τους περισσότερους κλάδους να αντιμετωπίζουν ελλείψεις εργατικού δυναμικού, η κύρια ανησυχία είναι ότι η άνοδος του πληθωρισμού θα μεταφερθεί στις διαπραγματεύσεις για τους μισθούς. Ωστόσο, οι πρόσφατες διαπραγματεύσεις για τους μισθούς απέτυχαν να επιτύχουν αυξήσεις μισθών που να απειλούν τον πληθωρισμό. Αν και η αύξηση των μισθών θα επιταχυνθεί το 2022 και μετά, οι αυξήσεις των μισθών το 2022 είναι πιθανό να παραμείνουν μέτριες (2,25%-2,5%) και δεν θα διατηρήσουν τον πληθωρισμό πάνω από τον στόχο της ΕΚΤ το 2022-23.
- Η ΕΚΤ θα αντιμετωπίσει μια επικοινωνιακή πρόκληση μέχρι το β’ εξάμηνο. Η SocGen αναμένει ότι ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ θα παραμείνει πάνω από το 3% μέχρι τον Αύγουστο του 2022, κάτι που αναμφίβολα θα εγείρει ερωτήματα σχετικά με την δέσμευση της ΕΚΤ για τη σταθερότητα των τιμών. Ενώ το βασικό σενάριο εξακολουθεί να τοποθετεί τον πληθωρισμό κάτω από τον στόχο το 2023, καθώς ο αντίκτυπος των τιμών της ενέργειας εξασθενεί και αντιστρέφεται κατά τη διάρκεια του 2022, τυχόν ανοδικές εκπλήξεις στην ανάπτυξη ή την αγορά εργασίας που έχουν αντίκτυπο στις προσδοκίες για τον πληθωρισμό θα διατηρήσουν την πίεση στην ΕΚΤ να ενεργήσει νωρίτερα παρά αργότερα. Μία άλλη πρόκληση αποτελεί η μείωση των μηνιαίων καθαρών αγορών του QE από περίπου 90 δισ. ευρώ/μήνα στα τέλη του 2021 σε 40 δισ. ευρώ τον Απρίλιο, ειδικά με την έκδοση χρέους από τις χώρες να παραμένει υψηλή και την πολιτική αβεβαιότητα που υπάρχει.
- Προετοιμασία για ισχυρή ανάκαμψη της βιομηχανικής παραγωγής, ιδίως στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας. Η βιομηχανική παραγωγή εξέπληξε πτωτικά το 2021 και μπορεί κάλλιστα να αποτελέσει ισχυρό μοχλό ανάπτυξης φέτος. Οι αναταραχές και διακοπές λειτουργίας έχουν διαρκέσει περισσότερο από το αναμενόμενο, αλλά υπήρχαν ήδη κάποιες ενδεικτικές ενδείξεις χαλάρωσης το δ’ τρίμηνο του 2021. Τα σημεία συμφόρησης στον εφοδιασμό θα υποχωρήσουν σταδιακά φέτος, αν και η πλήρης ομαλοποίηση είναι απίθανη πριν από το τέλος του 2022 ή τις αρχές του 2023.Εν τω μεταξύ, οι ταξινομήσεις νέων αυτοκινήτων στην ευρωζώνη παρουσίασαν τεράστια πτώση το 2020-2021, αντιπροσωπεύοντας περισσότερο από το 25% των επιπέδων προ πανδημίας. Δεδομένου του αποθέματος παλαιών οχημάτων, αυτό αντιπροσωπεύει τη κλειστή ζήτηση, που περιμένει να ικανοποιηθεί όταν η παραγωγή ανακάμψει. Κατά την SocGen,η αγορά αυτοκινήτου της ευρωζώνης μπορεί κάλλιστα να είναι ο μεγάλος νικητής το 2022.
- Γαλλικές προεδρικές εκλογές: πιο φιλικές προς τις αγορές από ότι το 2017. Αυτή τη φορά, τα ποσοστά αποδοχής του προέδρου Μακρόν συνεχίζουν να κυμαίνονται γύρω στο 40% – πολύ πάνω από αυτά των προέδρων μιας θητείας Σαρκοζί και Ολάντ, στο ίδιο σημείο της θητείας τους, και κοντά στα επίπεδα του Σιράκ και του Μιτεράν όταν επανεξελέγησαν για δεύτερη φορά.
- Η προοδευτική νέα γερμανική κυβέρνηση θα καθορίσει επίσης τάσεις για την Ευρώπη.Η κοινή κατανόηση του δημοσιονομικού κόστους της διαρθρωτικής προσαρμογής της γερμανικής οικονομίας και των ενεργειακών της αναγκών σε ένα πιο βιώσιμο μέλλον θα αφήσει αποτύπωμα στις πολιτικές της ΕΕ το 2022. Ενώ ο νέος συνασπισμός μπορεί να έχει ξεκινήσει δυναμικά, μένει να δούμε βέβαια αν μπορεί να επιτευχθεί επαρκής πρόοδος ώστε η συνοχή να διαρκέσει μέχρι τις επόμενες εκλογές το 2025.
- Δημοσιονομική μεταρρύθμιση της ΕΕ το 2022; Όχι, αλλά επαρκής πρόοδος για μια ριζική μεταρρύθμιση το 2023. Η γαλλική τράπεζα πιστεύει ότι οι δημοσιονομικοί κανόνες ενδέχεται να αλλάξουν, ώστε οι στόχοι για το χρέος να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες των χωρών (όσον αφορά το επίπεδο του χρέους, τα δημογραφικά στοιχεία κ.λπ.). Αυτό θα συνεπαγόταν την αύξηση του ορίου χρέους του 60% για αρκετές χώρες υψηλού χρέους. Θα μπορούσε επίσης να εξεταστεί ένα μεγαλύτερο χρονικό διάστημα για την κάλυψη του χάσματος από τον στόχο του χρέους (30-40 έτη). Επιπλέον, η αύξηση των καθαρών δαπανών μπορεί να αντικαταστήσει τον στόχο του διαρθρωτικού ισοζυγίου ως δείκτη της δημοσιονομικής απόδοσης. Τέλος, ένας «Χρυσός Κανόνας», δηλαδή ο αποκλεισμός των πράσινων δημόσιων επενδύσεων από τους υπολογισμούς των δημοσιονομικών κανόνων, φαίνεται να έχει ευρεία υποστήριξη σε ολόκληρη την ΕΕ. Ωστόσο, φαίνεται απίθανο η συζήτηση να αποκτήσει μεγάλη δυναμική εάν δεν περάσουν οι γαλλικές εκλογές. Ως αποτέλεσμα, η SocGen εκτιμά ότι θα σημειωθεί αρκετή πρόοδος το δεύτερο εξάμηνο, ακολουθούμενη από συμφωνία το 2023 και εφαρμογή το 2024 το νωρίτερο.
- Σημαντικές καινοτομίες για την ολοκλήρωση στην ΕΕ; Η σοβαρή συζήτηση θα ξεκινήσει το β’ εξάμηνο του 2022. Για τον ίδιο λόγο με τους δημοσιονομικούς κανόνες (δηλαδή τις γαλλικές εκλογές), δεν αναμένεται μεγάλη πρόοδος στα άλλα έργα ολοκλήρωσης της ΕΕ το 2022. Η συζήτηση σε επίπεδο ΕΕ μπορεί να ξεκινήσει το καλοκαίρι, αλλά οποιαδήποτε πρόοδος θα απαιτούσε χρόνο και μια συμφωνία για την τραπεζική ένωση ή θεσμικές αλλαγές να μπορεί να διαρκέσει χρόνια.
- «Fitfor 55»: η εφαρμογή της απαλλαγής από τις εκπομπές άνθρακα θα είναι δύσκολη. Η κύρια πρόκληση αφορά τους φιλόδοξους νέους στόχους. Το 2020, οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου (GHG) της ζώνης του ευρώ ήταν περίπου 30% χαμηλότερες από το επίπεδο του 1990, πράγμα που σημαίνει ότι ο πρώην στόχος μείωσης κατά 40% για το 2030 που είχε τεθεί το 2018 ήταν ορατός. Ωστόσο, ο νέος στόχος της μείωσης κατά 55% έναντι του 1990 είναι πολύ πιο δύσκολος. Το 2022 και το 2023, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αρχίσουν να εφαρμόζουν αυτόν τον πιο φιλόδοξο στόχο. Η SocGen εκτιμά ότι οι τρέχουσες πολιτικές για την κλιματική αλλαγή έχουν κενό εφαρμογής περίπου 15-20% (δηλαδή η ΕΕ βρίσκεται σε τροχιά μείωσης των αερίων του θερμοκηπίου κατά 35-40% έως το 2030 αντί για 55%). Αυτά τα στοιχεία δείχνουν πόσο θα πρέπει να αλλάξουν οι πολιτικές για την κλιματική αλλαγή μεταξύ 2023 και 2030 προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος του 55%.
- Πρόωρες εκλογές στην Ιταλία ή την Ισπανία; Μάλλον όχι, αλλά η αστάθεια θα ξαναρχίσει στην Ιταλία. Είτε ο Ντράγκι γίνει πρόεδρος είτε όχι, η γαλλική τράπεζα δεν πιστεύει ότι θα γίνουν πρόωρες εκλογές στην Ιταλία. Αλλά ακόμη και χωρίς πρόωρες εκλογές, η κυβερνητική υπερπλειοψηφία μπορεί να κινδυνεύει, αμφισβητώντας τη φιλόδοξη ατζέντα μεταρρυθμίσεων της Ιταλίας. Το μεγαλύτερο μέρος των μεταρρυθμίσεων και των έργων της NGEU πρέπει να ξεκινήσει έως το 2023. Οι αγορές έχουν ήδη αρχίσει να δίνουν προσοχή με το ιταλικό spread να αυξάνεται, υποδηλώνοντας ότι η αστάθεια μπορεί να αυξηθεί με την πολιτική αβεβαιότητα. Στην Ισπανία, δεδομένου ότι οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έχουν δει το κοινό να στρέφεται εναντίον των κομμάτων συνασπισμού PSOE και Podemos, η τρέχουσα εύθραυστη ισορροπία θα διαρκεί μέχρι το τέλος της θητείας αυτού του κοινοβουλίου στα τέλη του 2023
Όπως καταλήγει η Société Générale, εξετάζοντας τις προβλέψεις που είχε κάνει για το περασμένο έτος, οι βασικές εκπλήξεις ήταν η ταχύτερη από την αναμενόμενη ανάκαμψη στο επίπεδο του ΑΕΠ πριν από την πανδημία και η άνοδος του πληθωρισμού, κυρίως λόγω πολύ υψηλότερων από το αναμενόμενο τιμών της ενέργειας. Η αγορά εργασίας είχε επίσης καλύτερες επιδόσεις από το αναμενόμενο, αλλά εξακολουθεί να είναι δύσκολο να αξιολογηθεί λόγω των προγραμμάτων προστασίας των θέσεων εργασίας που εξακολουθούν να ισχύουν. Επίσης, δεν ανέμενε ότι το γερμανικό CDU θα αποτύχει τόσο θεαματικά να προσελκύσει τους ψηφοφόρους, επιτρέποντας στο SPD να γίνει το μεγαλύτερο κόμμα και στον Όλαφ Σολτς να γίνει ο νέος καγκελάριος. Αντίθετα, η κίνηση της ΕΚΤ προς έναν συμμετρικό στόχο για τον πληθωρισμό και η κίνηση για τον τερματισμό του PEPP το 2022 ήταν αρκετά σύμφωνη με τις προσδοκίες της.